השנה חל יום ירושלים בתאריך 15.05.2026, יום שישי, ולכן הוקדמו חגיגות יום ירושלים ליום חמישי.
במסגרת פסטיבל ימי המוזיקה היהודית, שהתקיים באוניברסיטת בר־אילן, הוזמנה התאחדות יוצאי תורכיה בישראל על ידי מרכז דהאן להשתתף במופע ״קהילות ישראל שרות לירושלים״.
מטעם ההתאחדות השתתפו יו״ר שותף של מועצת ההתאחדות (Moatsa) אובי רודיטי גולרשן, יו״ר שותפה של ההתאחדות אתי אדאטו גרניט, וחברת הנהלה ויולט בהר.
לאורך הדורות שימשה ירושלים מוקד משיכה רוחני ותרבותי עבור העם היהודי ועבור בני דתות נוספות.
עוד מימי בית המקדש נהגו יהודים להגיע מכל קצוות הארץ שלוש פעמים בשנה לירושלים, כדי לשמוע את שירת הלויים ואת הנגינה בבית המקדש.
המופע הוקדש לשירת קהילות ישראל לירושלים, ובהשתתפות אמנים מקהילות תורכיה, תימן, קווקז והודו.
ערב מיוחד זה היווה הזדמנות לחבר בין קהילות, תרבויות ומסורות באמצעות כוחה המאחד של המוזיקה.
המוזיקה מצליחה לחבר בין לבבות, לגשר בין דורות ולהזכיר לכולנו מאין באנו ומה מחבר בינינו.
את המופע פתח פרופ׳ ד״ר שמעון אוחיון, מנהל מרכז דהאן.
אוחיון ציין את הקשר העמוק שנרקם לאורך השנים בין קהילות התפוצות לירושלים, והדגיש את פעילותו התרבותית והמחקרית של המרכז למען שימור מורשת קהילות ישראל.
קהילת תימן
ד״ר יגאל בן־שלום, נשיא האגודה לטיפוח מורשת תימן, ציין את חשיבות שימור מסורת השירה המקורית ותרבות ה״דיוואן״ של יהדות תימן.
על הבמה הופיע ההרכב ״שירת הדיוואן״, הפועל לשימור ולתיעוד המוזיקה המסורתית של יהודי תימן.
ההרכב משלב בין מוזיקת עולם לבין יצירות מסורתיות וחדשות בעיבודים מודרניים.
קהילת תורכיה
יו״ר שותפה של התאחדות יוצאי תורכיה בישראל, אתי גרניט, סיפרה על פעילות ההתאחדות ועל פועלה לשימור מורשת יהדות ספרד בת למעלה מ־500 שנה.
״שפת הלאדינו והתורכית אינן רק שפה ומסורת, אלא גם קשרי משפחה, תרבות, מאכלים ייחודיים, מוזיקה, זיכרונות וסיפורים העוברים מדור לדור.״
האמן והחזן ז׳קו חזן ביצע שירים בלאדינו, בתורכית ובעברית.
ז׳קו חזן נחשב לאחד הבודדים בעולם המשמרים ומבצעים על הבמה את מסורת המקאמים והפיוטים בנוסח איזמיר.
חזן משמר מסורת תפילה מיוחדת זו כבר כ־50 שנה, ובמהלך המופע הביא עימו גם זיכרונות מחופי איזמיר, העיר שממנה עלה לבדו לישראל במסגרת עליית הנוער.
בפיוטיו משלב חזן בין מקאמים מן המזרח לבין השפעות מערביות, ובכך יוצר גשר ייחודי בין מסורות מוזיקליות שונות.
קהילת קווקז
מר רוברט אברמוב, יו״ר עמותת סטאמאג״י, סיפר על קהילת יהודי ההרים בקווקז ועל השפה הג׳והורית.
הטנור סטאס דוידוב ביצע את השיר ״לירושלים״ בשפת הג׳והורית, שפתם של יהודי ההרים בצפון ובמזרח הקווקז.
השפה הג׳והורית שייכת למשפחת השפות האיראניות וכוללת בתוכה יצירות מסורתיות ומודרניות רבות.
קהילת הודו
מר רפי בהונקר, יו״ר המרכז למורשת יהדות הודו, סיפר על ארבע הקהילות היהודיות המרכזיות בהודו ועל ההבדלים ביניהן.
הזמרת ליאורה יצחק הופיעה במופע ״מהודו ועד ישראל״.
ביצירותיה משלבת האמנית בצורה מרגשת בין המזרח למערב, בין הודו לישראל, ובין תרבויות, שפות וסגנונות מוזיקליים שונים.
Bir önceki sosyalağlardan yazısını okudunuz mu?
Bu yıl Yeruşalayim Günü 15.05.2026 Cuma gününe denk geldiği için, Yeruşalayim Günü kutlamaları Perşembe gününe alındı.
Bar-Ilan Üniversitesi’nde düzenlenen Yahudi Müziği Günleri Festivali kapsamında, İsrael’de Türkiyeliler Birliği, Dahan Merkezi tarafından “İsrael Toplumları Yeruşalayim İçin Şarkı Söylüyor” adlı etkinliğe davet edildi.
Birliği temsilen İYT-Moatsa Eş Bşk.Ovi Roditi Gülerşen,İYT Eş Bşk. Eti Adato Granit ve Yşnetim kurulu üyesi Violet Bahar hazır bulundular.
Yüzyıllar boyunca Yeruşalayim, Yahudi halkı ve diğer dinlerin mensupları için ruhani ve kültürel bir çekim merkezi olmuştur.
Daha Tapınak dönemlerinden itibaren Yahudiler, yılın üç döneminde ülkenin dört bir yanından Yeruşalayim’e gelerek Levilerin ilahilerini ve Tapınak’taki müziklerini dinlerlerdi.
Gösteri, İsrael toplumlarının Yeruşalayim’e adadığı ezgilere ithaf edildi ve Türkiye, Yemen, Kafkasya ve Hindistan kökenli sanatçıların katılımıyla gerçekleşti.
Bu özel gece; topluluklar, kültürler ve gelenekler arasında müziğin birleştirici gücüyle bağ kurma fırsatı sundu.
Müzik, kalpleri birleştirmeyi, nesiller arasında köprü kurmayı ve hepimize nereden geldiğimizi ve bizi birbirimize bağlayan değerleri hatırlatmayı başarıyor.
Programın açılışını Dahan Merkezi Müdürü Prof.Dr. Şimon Ohayon yaptı. Ohayon, diaspora topluluklarının Yeruşalayim ile yıllar boyunca kurduğu derin bağa dikkat çekerek, merkezin İsrael Yahudi topluluklarının mirasını koruma adına yürüttüğü kültürel ve akademik çalışmaları vurguladı.
Yemen Topluluğu
Yemen Mirasını Yaşatma Derneği Başkanı Dr. Yigal Ben-Şalom, Yemen Yahudiliğinin özgün şiir ve “Divan” geleneğinin korunmasının önemine değindi.
Sahnede, Yemen Yahudilerinin geleneksel müziğini koruma ve belgelemeye adanmış “Şirat HaDivan” topluluğu sahne aldı.
Topluluk, dünya müziği ile geleneksel ve yeni eserleri modern düzenlemelerle bir araya getiriyor.
Türkiye Topluluğu
İsrael’de Türkiyeliler Birliği Eş Başkanı Eti Granit, birliğin faaliyetleri ve 500 yılı aşkın Sefarad Yahudi mirasını koruma çalışmalarından söz etti.
“Ladino ve Türkçe sadece bir dil ve gelenek değil aynı zamanda aile bağları, kültür, özgün yemekler, müzik, anılar ve nesilden nesile aktarılan hikayelerdir.”
Sanatçı ve hazan Jako Hazan, Ladino, Türkçe ve İbranice eserler seslendirdi.
Jako Hazan, İzmir makam geleneğine ait dini ezgileri sahnede yaşatan dünyadaki nadir isimlerden biri olarak kabul ediliyor.
Yaklaşık 50 yıldır bu özel dua geleneğini koruyan Hazan, gençlik aliyası kapsamında tek başına İsrael’e göç ettiği İzmir kıyılarından taşıdığı anıları da sahneye yansıttı.
Hazan, ilahilerinde Doğu makamlarını Batı etkileriyle harmanlayarak farklı müzik gelenekleri arasında özgün bir köprü kuruyor.
Kafkasya Topluluğu
Stamagi Derneği Başkanı Robert Abramov, Kafkasya’daki Dağ Yahudileri toplumu ve Cuhuri dili hakkında bilgi verdi.
Tenor Stas Davidov, Kuzey ve Doğu Kafkasya’daki Dağ Yahudilerinin dili olan Cuhuri dilinde “Yeruşalayim’e” adlı eseri seslendirdi.
İran dilleri ailesine ait olan bu dil, çok sayıda geleneksel ve modern eseri bünyesinde barındırıyor.
Hindistan Topluluğu
Hindistan Yahudiliği Miras Merkezi Başkanı Rafi Bahonker, Hindistan’daki dört büyük Yahudi topluluğu ve aralarındaki farklılıklar hakkında konuştu.
Sanatçı Liora Yitzhak ise “Hindistan’dan İsrael’e” adlı performansıyla sahne aldı.
Sanatçı eserlerinde Doğu ile Batı’yı, Hindistan ile İsrael’i, farklı kültürleri, dilleri ve müzik tarzlarını etkileyici biçimde bir araya getiriyor.
Bir önceki sosyalağlardan yazısını okudunuz mu?
Yeruşalayim’in binlerce yıllık geçmişi yeniden gündemde. İsraelli araştırmacı ve eski City of David Vakfı yöneticilerinden Doron Spielman tarafından kaleme alınan When the Stones Speak adlı yeni kitap, yayınlanmasının ardından uluslararası alanda dikkat çekmeye başladı.
Kitap, Yeruşalayim’deki “David Şehri” (City of David) bölgesinde yıllardır sürdürülen arkeolojik kazılarda ortaya çıkan bulguları merkeze alıyor.
Eserde, antik tünellerden mühürlere, saray kalıntılarından su sistemlerine kadar birçok keşfin, Yahudi halkının Yeruşalayim ile olan tarihsel bağını desteklediği savunuluyor.
Spielman kitabında yalnızca arkeolojik keşifleri anlatmakla kalmıyor aynı zamanda İsrael’in tarih anlatısı etrafında süren uluslararası tartışmalara da değiniyor.
Özellikle Yeruşalayim’in geçmişi üzerine yürütülen politik ve kültürel mücadeleleri ele alan eser, tarih meraklılarının yanı sıra siyaset ve Ortadoğu araştırmalarıyla ilgilenen okuyucuların da dikkatini çekiyor.
304 sayfalık eser, yayımlandığı ilk haftalarda özellikle İsrael, ABD ve Avrupa’daki okuyucular arasında yoğun ilgi gördü.
Kitap hakkında yapılan yorumlarda, sürükleyici anlatım dili ve arkeolojik keşiflerin hikayeleştirilme biçimi öne çıkıyor.
Kitabı Nereden Alabilirsiniz?
Kitabın resmi satış sayfası:When the Stones Speak – Amazon Satış Sayfası
Yayınevi bilgileri ve detaylı tanıtım:Hachette Resmî Kitap Sayfası
Kitap incelemeleri ve okuyucu yorumları:Goodreads İnceleme Sayfası
Bir önceki sosyalağlardan yazısını okudunuz mu?
