
Bir kuyunun başında başlayan hikâye… Bazı isimler yalnızca bizi çağırmak için verilmez. Bazen yıllar sonra dönüp baktığımızda, ismimizin içinde kendimizden bir parça buluruz. Benim ismim Riva. Rivka'dan geliyor ve geleneksel olarak babaannem ile de aynı ismi taşıyoruz
Ve her Haye Sara peraşasını okuduğumda, Rivka'nın hikâyesinde kendime biraz daha yakın bir şeyler buluyorum. Rivka'yı ilk düşündüğümüzde aklımıza kuyunun başındaki o genç kadın geliyor. Bir yabancı ondan su istiyor. Rivka yalnızca su vermekle kalmıyor, develeri de sulamayı teklif ediyor. Üstelik bunun ne kadar emek gerektirdiğini düşünmeden değil, bütün bunları yapabilecek bir gönül genişliğiyle…
Rivka'nın karakteri büyük sözlerle değil, küçük bir davranışla ortaya çıkıyor. Belki de insanın kim olduğu, en çok kimsenin kendisini izlemediği anlarda belli oluyor ama Rivka'nın hikâyesinde beni etkileyen yalnızca şefkati değil. Rivka sadece veren bir kadın değil. Aynı zamanda kendi hayatının yönünü seçebilen bir kadın. Bir süre sonra ailesi ona soruyor: Bu adamla yani Avraham'in hizmetkârı Eliezer ile gidecek misin?
Rivka'nın cevabı tek kelime: ELEH Gideceğim. Ne kadar kısa, ne kadar güçlü bir cevap… Önünde nasıl bir hayat olduğunu bilmiyor. Yeni bir ülke, yeni bir aile, hiç tanımadığı bir eş ve bilinmeyen bir gelecek var ama kararını veriyor ve yola çıkıyor. İşte Rivka'nın bu iki yönü beni çok düşündürüyor. Bir yanda başkasının susuzluğunu fark edecek kadar duyarlı bir kalp, diğer yanda kendi hayatı için karar verecek kadar güçlü bir irade.
Bazen biz kadınlar bu ikisini birbirinden ayırmayı unutuyoruz: Vermeyi öğreniyoruz ama almayı unutuyoruz. Başkalarını anlamayı öğreniyoruz ama kendimizi duymayı erteliyoruz. Herkesin ihtiyacını fark ediyoruz ama kendi ihtiyacımızı sormuyoruz. İyi bir anne, iyi bir eş, iyi bir evlat, iyi bir arkadaş olmak için çabalarken kendimize şu soruyu sormayı unutabiliyoruz: Peki, ben ne istiyorum?
Bir psikoterapist olarak kadınların hikâyelerini dinlerken bu soruyla çok sık karşılaşıyorum. Bazen bir kadının en büyük ihtiyacı, ona ne yapması gerektiğinin söylenmesi değil, ilk defa gerçekten ne istediğinin sorulması oluyor çünkü insan bazen kendinden o kadar uzaklaşabiliyor ki kendi sesini yeniden duymayı öğrenmesi gerekiyor.
Rivka bana şunu hatırlatıyor: Şefkatli olmak, kendinden vazgeçmek değildir. Güçlü olmak, duygularını bastırmak değildir. Kendi yolunu seçmek de sevdiklerini sevmekten vazgeçmek değildir. Belki de gerçek denge tam burada başlıyor: Başkasına su verirken kendi kuyumuzu da unutmamakta… Yıllar içinde kendime de şunu daha çok hatırlatıyorum: Herkese yetişmek zorunda değilim. Her şeyi çözmek zorunda değilim. Herkesin mutluluğundan sorumlu değilim. Kendi hayatıma, kendi gelişimime ve içimde büyütmek istediğim değerlere karşı da sorumluyum.
Rivka'nın hikâyesinde beni bir başka ayrıntı daha etkiliyor. Yitshak, Rivka ile evlendiğinde Tora bize onun annesi Sara'nın kaybından sonra teselli bulduğunu anlatıyor. Rivka, Sara'nın yerini almak için gelmiyor. Kendi kişiliğiyle, kendi ışığıyla yeni bir yuva kuruyor. Ne güzel bir mesaj… Biz de bizden önce gelen kadınların hikâyelerini taşıyoruz. Annelerimizin, anneannelerimizin, büyükannelerimizin sevgilerini, öğrettiklerini, bazen de yaralarını…
Onları onurlandırabiliriz ama onların yaşayamadığı hayatları yaşamak zorunda değiliz. Güzel miraslarını sürdürebilir, acı veren döngüleri değiştirebiliriz. Belki de her kadın bir noktada kendi Eleh anını yaşamalı. Kendine doğru yürümeye karar verdiği, başkalarının beklentilerinden biraz uzaklaşıp kendi sesini duyduğu o anı… Ben Riva. İsmimin içinde Rivka'nın hikâyesini buluyorum. Belki de bu yüzden onun kuyusunun başında biraz durmak, onunla birlikte biraz düşünmek istiyorum. Başkalarına su verebilen, ama kendi yolunu da seçebilen bir kadın olmak… Ve bugün kendime de, belki bu satırları okuyan size de şu soruyu sormak istiyorum: Siz hayatınızın hangi alanında artık ELEH- Gidiyorum demeye hazırsınız? Hangi kararı ertelemeyi bırakacaksınız? Hangi ihtiyacınızı ilk defa ciddiye alacaksınız? Kimin beklentisinden özgürleşip kendi hayatınıza doğru yürüyeceksiniz?
Bazen yeni bir başlangıç için bütün yolları bilmemiz gerekmez. Bazen yalnızca bir kelime yeter: ELEH Gideceğim Kendime, özümden uzaklaşmadan kuracağım hayata, içimdeki ışığa doğru gideceğim. Heşvan ayının son günleri de Kislev ayına yaklaşırken içindeki Hanuka ışık ve mucizeler bayramına özel aynı şeyleri söylüyor.. Bu vesileyle Kislev ayının Roş Hodeş günlerinin 9 Kasım pazartesi akşamı itibariyle Salı ve çarşamba olduğunu hatırlatmak isterim Riva ...
Riva N. ESSEMİNİ
Bir önceki yazımı okudunuz mu?


Çok yorucu bir süreçten çıkıp, daha yorucu bir sürece girdik. Artık haberleri izlemek de yoruyor insanı.
Bundan iki ay önce Lizbon’a tatile gittik eşimle.
Hiç program bile yapmadık ne yenir ne içilir, oldukça spontane, atlayıp gittik.
Nedense hep aklımda fakir ülke diye kalmış olan Portekiz daha önce hiç ilgimi çekmemişti doğrusu.
Daha önce bir ülkeye gezmeye giderken hep program yapar, araştırır, videolar izlememize rağmen bu sefer hiçbir şey yapmamıştık.
Bir tanıdığım şöyle demişti: Bugüne kadar gezdiğim ülkeler arasında en yaşanabilecek dediğim yer Portekiz’di.
İnanılmaz bir huzur…akıllanmaz bir sessizlik. İnsanların son derece basit yaşamı ve yüzlerdeki gülümseme.
Balık özellikle sardin ağırlıklı, akıl almaz lezzetleri, tavuğu bile adeta bir sihirle lezzet şöleni haline getiren mutfağı.
Her köşesi sürpriz dolu, her köşeden bir Brezilya müziği ezgisi duyacağınız, eski Sokakları, sarı tramvayı, Mavi çinili binaları ve yüzlerce yıldır savaşın uğramadığı, okyanus kenarı bu ülkede huzurun sesini duyabileceğiniz baş döndürücü bir şehir Lizbon.
O huzuru ve sessizliğin sesini özlüyorum. Umarım memleketimiz de bir gün buna kavuşur.
Çok uzak görünse de…
Yael ÇİTTONE
IYT dip not :
İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.
Bir önceki yazımı okudunuz mu?



BH
Tora’nın HAYE SARA bölümünde Sara, ardından Avraam ölür ve Mahpela Mağarasına defnedilirler. Fakat Tora, Sara'nın ölüm hikayesini anlatırken asla ölüm kelimesini kullanmaz. Bunun yerine HAYE - HAYAT sözcüğüne yer verir.
Güçlü öğreti şu ki; Kayıpla karşılaştığımızda hayatı hatırlarız. Ancak doğruluk, merhamet, sevmek, konukları ağırlamak gibi erdemler etrafında yaşamları şekillenenlere "Doğru olanlara öldüğünde, yaşayan denir."
Çok kısa bir süre önce Tanrı’nın Krallığında, sonsuzluk dünyasının bir kıvılcımına dönüşen ve büyük yaş farkımıza rağmen ruhumda silinmez izler bırakmış olan sevgili Semih (Şahut) DEBBAH ben Tuna’nın aziz hatırasını onurlandırmak istiyorum.
Hani bulunması çok zor olan hesapsız – candan - içten gelen saf bir sevgi vardır ya işte o gün bunu kaybettim. Gecenin karanlığı içime çöktüğünde ona okuduğum “Kadiş Duası” ile teselli bulabildim.
Tüm ihtişamına, görkemine ve önemine rağmen Kadiş'in kökenleri kadim dini geleneğimizin karanlığında saklıdır. Eyüp'ün sözlerinin yankısı olduğu sıkça dile getirilmiştir.
O, dünyanın Efendisidir, yine de her bireyin hayatıyla ilgilenir. Onları kendi suretinde yarattı. Tanrı'nın çocukları öldüğünde, adeta her biri için yas tutar.
Bir insan öldüğünde, O'nun Adı küçülür, Kutsallığı azalır. Krallığı korkunç bir boşluk yaşar. Tanrı, tıpkı yas tutan bir insan gibi acı çeker.
Kadiş duasını okuduğumuzda, Tanrı'ya kaybı için teselli sunarız. “YİTGADAL” deriz. Adın küçüldü; YÜCELTİLSİN. “YİTKADAŞ”. Kutsallığın azaldı; ARTIRILSIN. “YAMLİH MALHUTO”. Krallığın ani bir kayba uğradı; sonsuza dek HÜKÜM SÜRSÜN.
Yas tutanın tüm insanların Efendisi'ne teselli sunma girişimi - yas tutanlar için de bir teselli kaynağıdır.
İnsanlar acılarına rağmen Tanrı'yı açıkça övmek için kendilerini uyandırdıklarında, yukarıdan ilahi bir teselli, şifa ve huzur akışı meydana gelir. Vefat edenin ruhuna sevap kazandırır ve manevi yolculuğuna devam etmesine yardımcı olur.
Yahudi geleneğine göre, bir çocuk veya akraba ölümünün ardından Tanrı'nın adı alenen kutsadığında, bu manevi değer (zechut) ölen kişinin ruhuna (neşama) bağlanır. Ruhunu arındırır ve onu Gan Eden Dünyasında daha düşük düzlemlerden daha yüksek manevi düzlemlere yükseltmeye yardımcı olduğuna inanılır.
Kankası - Can Arkadaşları – Ailesi ve Sevenleri için teselli bulmanın çok zaman alacağını biliyorum. Ancak zamanla gelen bilinç ile onun aramızda olduğunu anlayacaklar.
Çünkü onun bir parçası bizlerde (sevdiklerinde) yaşıyor ve yaşamlarımızda iz bırakan kişilerin ölmediğini kavrarız. Bu dünyada hissedebileceğimiz en büyük ölümsüzlük duygusu budur.
Yüce Tanrı’nın, onun ruhunu nur içinde sonsuz bir yaşamla; kaybı ile geride bıraktıklarının içinde yarattığı boşluğun da ışıkla dolmasını ve doygun bir hayatla kutsanmalarını diliyorum. (Amen)
Sevgilerimle - Shabat Shalom
Moshe PASENSYA
Geçen haftanın peraşasını okudunuz mu?























