top of page

Isidor Isaac Rabi (1898–1988)
Isidor Isaac Rabi (1898–1988)




İZ BIRAKANLAR

Isidor Isaac Rabi (1898–1988)


Bugün bir hastanede MRI cihazına girdiğimizde, vücudumuzun içini ameliyatsız ve ayrıntılı biçimde görüntüleyebilen olağanüstü bir teknolojiden yararlanıyoruz.

Peki bu teknolojinin bilimsel temellerinden birinin, yaklaşık 90 yıl önce Yahudi bir göçmen çocuğunun atom çekirdeklerinin manyetik özelliklerini anlamaya çalışırken yaptığı araştırmalara dayandığını biliyor muydunuz?


Onun adı Isidor Isaac Rabi idi.

1898 yılında, o dönem Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sınırları içinde bulunan Rymanów'da —bugün Polonya— Ortodoks Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.


Henüz bir yaşındayken ailesi Amerika'ya göç etti. New York'un Lower East Side bölgesinde, iki odalı mütevazı bir evde büyüdü. Evlerinde Yidiş konuşuluyordu. Aile daha sonra Brooklyn'e taşındı ve küçük bir bakkal işletti.


Rabi'nin bilimle ilişkisini anlatan çok güzel bir aile hikyesi vardır.

Yıllar sonra neden bilim insanı olduğu sorulduğunda annesini hatırlayacaktı. Çevresindeki anneler çocuklarına okuldan geldiklerinde “Bugün ne öğrendin?” diye sorarken, onun annesinin sorusu farklıydı:

“Izzy, bugün iyi bir soru sordun mu?”


Rabi'ye göre onu bilim insanı yapan düşünce tam da buydu: doğru soruyu sormak.

Cornell Üniversitesi'nde kimya eğitimi aldı, ardından Columbia Üniversitesi'nde fizik doktorasını tamamladı.

1930'larda atom ve moleküllerin manyetik özelliklerini araştırmaya başladı.

Ve bu çalışmalar bilim tarihinde önemli bir kapı açtı.


Rabi ve ekibi, atom çekirdeklerinin manyetik alanlar karşısındaki davranışlarını son derece hassas biçimde ölçmeye olanak sağlayan moleküler ışın manyetik rezonans yöntemini geliştirdi.


Bu çalışma ona 1944 Nobel Fizik Ödülü'nü kazandırdı.

Ancak hikaye Nobel madalyasıyla bitmedi.

Rabi'nin geliştirdiği rezonans yöntemi, daha sonra nükleer manyetik rezonansın —NMR— gelişimine uzanan bilimsel yolun temel taşlarından biri oldu.

NMR üzerindeki sonraki keşifler de yıllar içinde tıbbın en önemli görüntüleme teknolojilerinden biri olan MRI'ın (Manyetik Rezonans Görüntüleme) ortaya çıkmasına katkı sağladı.


Başka bir ifadeyle Rabi MRI cihazını icat etmedi fakat bugün milyonlarca insanın tanı ve tedavi süreçlerinde kullanılan MRI teknolojisinin dayandığı temel fiziğin öncülerinden biri oldu.


Bilimden Barışa: CERN'e Uzanan Bir Başka İz

Rabi'nin bıraktığı iz bununla da sınırlı değildi.

II. Dünya Savaşı sırasında radar teknolojisinin geliştirilmesinde görev aldı ve Manhattan Projesi'ne danışmanlık yaptı. Savaşın ardından ise bilimin ülkeleri birbirinden ayırmak yerine bir araya getirmesi gerektiğine inandı.


1950 yılında UNESCO'nun Floransa'daki Genel Konferansı'nda Avrupa ülkelerinin ortak bilimsel araştırma merkezleri kurmasını destekleyen bir karar önerisi sundu.

Bu girişim, birkaç yıl sonra dünyanın en önemli bilim merkezlerinden biri olacak CERN'in kurulmasına giden sürecin önemli dönüm noktalarından biri oldu.


1952'de CERN'in öncüsü olan geçici konsey kurulduğunda Rabi'ye esprili bir telgraf gönderildi:

“Floransa'da babası olduğunuz proje resmen doğdu. Anne ve çocuk iyi.”


Bir zamanlar ailesiyle birlikte iki odalı bir New York evinde yaşayan Yahudi göçmen çocuk, yalnızca atomların dünyasını anlamaya yardımcı olmamıştı.

Çalışmaları yıllar sonra hastanelerde insan bedeninin görüntülenmesine uzanacak; bilim anlayışı ise Avrupa'nın en büyük uluslararası araştırma merkezlerinden birinin kuruluş hikayesinde iz bırakacaktı.


Belki de annesinin ona çocukken sorduğu o basit soru bütün hikâyeyi özetliyordu:

“Bugün iyi bir soru sordun mu?”

Çünkü bazen dünyayı değiştiren cevaplar, önce doğru soruyu sormakla başlar.


Bir Nobel madalyası zamanla bir müzede sergilenebilir.

Ama insanlığa bırakılan gerçek miras, nesiller boyunca yaşamaya devam eder.

Bazen en güçlü izler, sessizce yazılır.

İz bırakanları hatırlamak ise, geleceği daha bilinçle kurmanın bir yoludur.


Biliyor muydunuz?

  • Isidor Isaac Rabi, 1944 Nobel Fizik Ödülü'nü atom çekirdeklerinin manyetik özelliklerini kaydetmeye yarayan rezonans yöntemi nedeniyle aldı.

  • Rabi'nin çalışmaları, daha sonra NMR ve MRI teknolojilerine uzanan bilimsel gelişimin temel taşlarından biri oldu.

  • Ortodoks Yahudi bir ailede büyüdü; çocukluğunda evlerinde Yidiş konuşuluyordu.

  • II. Dünya Savaşı sırasında Manhattan Projesi'ne danışmanlık yaptı savaş sonrasında ise uluslararası bilimsel işbirliğini ve nükleer silahların sınırlandırılmasını savundu.

  • CERN'in kuruluşuna giden süreçte önemli rol oynadı. CERN tarihine ilişkin akademik bir çalışmada Rabi, kurumun “babası” olarak anılmaktadır.


    İzlemek İsteyenlere

  • Isidor Isaac Rabi calls Los Alamos an "abomination" in 1983

Daha Derin Araştırmak İsteyenler İçin

Nobel Prize – Isidor Isaac Rabi, Biographical

American Physical Society – MRI Uses Fundamental Physics for Clinical Diagnosis

National Park Service – Manhattan Project Scientists: Isidor Isaac Rabi

CERN – The Origins and Early Days of CERN

CERN – Isidor I. Rabi and CERN


Ovi R. GÜLERŞEN

Bir önceki İz Bırakanlar yazımı okumak için tıklayın.








Görsel: ChatGPT desteğiyle hazırlanmıştır.
Görsel: ChatGPT desteğiyle hazırlanmıştır.

İYT | SEÇİM 2026 – SEÇMEN BİLGİLENDİRME REHBERİ

BİLGİYLE KARAR VERİN


İsrael Siyasetinde Haredi Partiler: SHAS (ש״ס) & YAHADUT HATORAH (יהדות התורה)

İYT Seçim 2026 – Seçmen Bilgilendirme Rehberi’nin bu bölümünde, İsrael siyasetinin iki köklü Haredi siyasi oluşumu Shas ve Yahadut HaTorah (United Torah Judaism – UTJ) ele alınıyor.


Her iki parti de Haredi toplumunu temsil etmekle birlikte farklı toplumsal tabanlara, siyasi yapılara ve bazı konularda farklı yaklaşımlara sahip.


Amaç, herhangi bir parti lehine veya aleyhine değerlendirme yapmak değil siyasi oluşumların kimler tarafından yönetildiğini, hangi seçmen kesimlerini temsil ettiklerini, temel siyasi görüşlerini, 2026 seçimlerinde öne çıkardıkları konuları, aday listelerindeki değişiklikleri ve güncel kamuoyu araştırmalarındaki durumlarını karşılaştırılabilir bilgilerle aktarmaktır.


SHAS | ש״ס

Parti Başkanı: Aryeh Deri

Siyasi kimlik: Sefarad Haredi



Şas (Shas) Hareketi Genel Başkanı Aryeh Deri (Fotoğraf: Wikimedia Commons / CC Lisansı)
Şas (Shas) Hareketi Genel Başkanı Aryeh Deri (Fotoğraf: Wikimedia Commons / CC Lisansı)

Aryeh Deri kimdir?

17 Şubat 1959’da Fas’ın Meknes kentinde doğan Aryeh Makhlouf Deri, 1968 yılında ailesiyle birlikte İsrael’e göç etti. Ailesi bir süre Bat Yam’da yaşadı. Kudüs’te Porat Yosef ve Hebron yeşivalarında eğitim gördü.


1981 yılında Yaffa Cohen ile evlendi. Çiftin dokuz çocuğu bulunuyor ve Deri Kudüs’te yaşıyor.

Genç yaşta Haredi toplumunun eğitim ve dini kurumlarında görev almaya başlayan Deri, Shas’ın kuruluş dönemindeki önemli isimlerden biri oldu. 1984’te Shas’ın Tora Bilgeleri Konseyi’nin sekreterliğini, ardından partinin genel sekreterliğini üstlendi.


1986 yılında kısa süreli askerlik hizmetinin ardından İçişleri Bakanlığı Genel Müdürü olarak atandı. 1988’de, 29 yaşındayken İçişleri Bakanı oldu ve dönemin en genç bakanlarından biri olarak İsrael siyasetinde öne çıktı.


1992’de ilk kez Knesset’e seçilen Deri, siyasi kariyeri boyunca İçişleri Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Negev ve Galilee’nin Kalkınması Bakanlığı gibi çeşitli görevlerde bulundu.


Uzun yıllardır Shas’ın siyasi liderliğini sürdüren Deri, özellikle Sefarad-Haredi toplumunun İsrael siyasetindeki en tanınmış temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyor.


Shas nasıl bir siyasi çizgi izliyor?

Shas, dini değerlerin korunmasını sosyal ve ekonomik politikalarla birleştiren Sefarad Haredi bir siyasi hareket olarak tanımlanabilir.


Partinin geleneksel olarak öne çıkardığı başlıklar arasında Haredi eğitim kurumlarının korunması ve finansmanı, dini yaşamın ve Yahudi kimliğinin kamusal alandaki yerinin korunması, düşük gelirli ve geniş ailelere sosyal destek, konut, hayat pahalılığı ve sosyal adalet bulunuyor.


Shas yalnızca Haredi seçmene değil, geleneksel veya dindar Sefarad-Mizrahi seçmenlere de ulaşmaya çalışan bir siyasi yapıya sahip.


Dış politika ve güvenlik konularında ise partinin tutumu dönemlere ve siyasi koşullara göre değişiklik gösterebilmiştir din-devlet, sosyal politika ve Haredi toplumunun statüsü partinin siyasi kimliğinde daha belirleyici başlıklardır.


2026 seçimlerinde Shas'ın öne çıkan konusu: Askerlik

Haredi toplumunun askerlik yükümlülüğü 2026 seçimlerinin en önemli siyasi tartışmalarından biri.

Shas, tam zamanlı olarak Tora eğitimi alan yeşiva öğrencilerinin statüsünün yasal güvenceye kavuşturulmasını savunuyor.


Ancak parti yönetiminden son dönemde yapılan açıklamalarda, Tora eğitimi görmeyen Haredi gençlerle tam zamanlı yeşiva öğrencileri arasında ayrım yapılması gerektiği ifade edildi.


Shas Meclis Grubu Başkanı Yinon Azoulay, eğitimine devam etmeyen kişilerin askerlik ertelemesinden yararlanmaması gerektiğini, ancak ordunun Haredi yaşam biçimine uygun hizmet koşulları oluşturması gerektiğini açıkladı.


Bu yaklaşım, Yahadut HaTorah'ın konuya ilişkin açıklamalarından bazı noktalarda ayrılıyor.


Shas'ın 2026 aday listesi

Shas'ın seçim listesinin başında yine Aryeh Deri bulunuyor.

Listenin ilk sıralarında:

1. Aryeh Deri

2. Yinon Azoulay

3. Michael Malchieli

4. Yoav Ben-Tzur

5. Haim Biton

6. Dror Amos yer alıyor.


2026 listesinde dikkat çeken değişikliklerden biri, Yinon Azoulay'ın yedinci sıradan ikinci sıraya yükselmesi oldu.


Bir diğer dikkat çekici isim ise listenin altıncı sırasına yerleştirilen IDF yedek subayı Dror Amos. Amos aynı zamanda Hayfa Din Konseyi'nin başkanlığını yürütüyor.



YAHADUT HATORAH | יהדות התורה

United Torah Judaism – UTJ

Liste Başkanı: Yaakov Asher

Siyasi kimlik: Aşkenaz Haredi


Yahadut HaTorah (UTJ) Liste Başkanı Yaakov Asher (Fotoğraf: Wikimedia Commons / CC Lisansı)
Yahadut HaTorah (UTJ) Liste Başkanı Yaakov Asher (Fotoğraf: Wikimedia Commons / CC Lisansı)

Yaakov Asher kimdir?

2 Temmuz 1965’te Ramat Gan’da doğan Yaakov Asher, Aşkenaz-Haredi toplumunun Litvanyalı kanadını temsil eden Degel HaTorah hareketinin uzun yıllardır aktif isimlerinden biridir.


Mishkan Yaakov ve Grodno yeşivalarında dini yüksek öğrenim gördü. Evli ve yedi çocuk babasıdır.

Bnei Brak'ta yaşamaktadır.


Siyasi kariyerine ulusal siyasetten önce yerel yönetimlerde başladı. Elad Belediye Meclisi’nde görev yaptı; daha sonra Bnei Brak’ta belediye başkan yardımcılığı ve belediye başkanlığı görevlerini üstlendi.

2008–2013 yılları arasında Bnei Brak Belediye Başkanı olarak görev yaptı.


2013 seçimlerinde Yahadut HaTorah listesinden ilk kez Knesset’e seçildi. Knesset’te İçişleri ve Çevre Koruma Komisyonu ile Anayasa, Hukuk ve Adalet Komisyonu dahil çeşitli komisyonlarda başkanlık görevlerinde bulundu.


Asher, Haredi toplumunun eğitim kurumları, yerel yönetimler, konut, dini yaşam ve yeşiva öğrencilerinin statüsü gibi konularda siyasi çalışmalar yürüttü.


Asher, zorunlu askerlik yaşının ardından uygulanan “Şlav Bet” programı kapsamında kısa süreli askerlik hizmeti yaptı.


Eylül 2026’da Yahadut HaTorah’da gerçekleştirilen önemli kadro değişikliğiyle, uzun yıllar partinin önde gelen isimlerinden olan Moshe Gafni’nin yerine Degel HaTorah’ın ve birleşik Yahadut HaTorah listesinin liderliğine getirildi.


Bu değişiklikle Yaakov Asher, 2026 seçimlerinde Yahadut HaTorah’ın liste başı ve partinin yeni siyasi lideri olarak seçime giriyor.


Yahadut HaTorah nasıl bir parti?

Yahadut HaTorah tek bir siyasi hareketten ziyade, Aşkenaz Haredi toplumunun iki ana siyasi geleneğini bir araya getiren ortak bir seçim listesidir.


Listenin temelini:

Degel HaTorah (דגל התורה) – Litvanyalı Haredi toplumunu,ve Agudat Yisrael (אגודת ישראל) – Hasidik toplulukları temsil eden siyasi yapılar oluşturuyor.


Bu birliktelik 1992 yılından bu yana seçimlerde ortak liste şeklinde devam ediyor.

Partinin temel siyasi öncelikleri arasında Tora eğitiminin korunması, yeşiva öğrencilerinin statüsü, Haredi eğitim kurumlarının finansmanı, dini kurumların ve Şabat'ın kamusal alandaki statüsü, sosyal yardım ve Haredi ailelerin ekonomik koşulları bulunuyor.


Yahadut HaTorah dış politika ve güvenlik konularında klasik sağ-sol ayrımına her zaman kolaylıkla yerleştirilebilen bir parti değil. İsrael Demokrasi Enstitüsü de partinin bu konulardaki kararlarında dini ve toplumsal önceliklerin önemli rol oynadığına dikkat çekiyor.


2026'da Yahadut HaTorah'da önemli lider değişikliği

Bu seçimde partide önemli bir kuşak ve yönetim değişimi yaşandı.

Uzun yıllardır Degel HaTorah'ın ve Yahadut HaTorah'ın önde gelen isimlerinden biri olan Moshe Gafni, 2026 seçim listesine alınmadı.

Gafni ile birlikte uzun yıllardır Knesset'te görev yapan Uri Maklev de yeni listede yer almıyor.

Listenin başına eski Bnei Brak Belediye Başkanı ve deneyimli milletvekili Yaakov Asher geçti.

Bu değişiklik, Yahadut HaTorah'ın 2026 seçimleri öncesindeki en önemli kadro değişikliklerinden biri oldu.


Yahadut HaTorah ve askerlik

Yahadut HaTorah, tam zamanlı Tora eğitimi alan yeşiva öğrencilerinin askerlik statüsünün özel bir yasayla düzenlenmesini savunuyor ve genel bir Haredi zorunlu askerlik modeline karşı çıkıyor.


Partinin 2026 seçimleri öncesinde Ynet'e ilettiği açıklamada, Tora eğitimi almayan Haredilerin askere alınması konusunda dahi siyasi partinin gençlere askerlik talimatı vermesinin kendi görevi olmadığı, bunun ordunun sorumluluğunda olduğu ifade edildi.


Bu nokta Shas ile Yahadut HaTorah arasındaki önemli nüanslardan biri.

Shas'tan Yinon Azoulay, Tora eğitimi almayan kişilerin askerlik ertelemesinden yararlanmaması gerektiğini söylerken, Yahadut HaTorah bu kişilerin askere alınmasının uygulanmasını ordunun sorumluluğunda görüyor.


Her iki parti ise tam zamanlı Tora eğitimi alan yeşiva öğrencilerinin statüsünün yasal olarak korunmasını savunuyor.


Yahadut HaTorah'ın 2026 aday listesi

Listenin ilk sıralarında:

1. Yaakov Asher2. Yitzhak Goldknopf3. Yitzhak Pindrus4. Meir Porush

5. Moshe Rosenthal

6. Elyakim Stark7. Yehuda Weissfish8. Yaakov Tessler yer alıyor.


Listenin yeni yapısı, özellikle Degel HaTorah kanadındaki Gafni ve Maklev'in ayrılması nedeniyle önceki seçimlere göre belirgin bir kadro değişikliğini temsil ediyor.


SHAS & YAHADUT HATORAH

Ortak noktalar ve farklılıklar


Her iki parti de Haredi toplumunun dini yaşamının, eğitim sisteminin ve yeşiva öğrencilerinin statüsünün korunmasını siyasi öncelikleri arasında görüyor. Bununla birlikte toplumsal tabanları farklı.


Shas, ağırlıklı olarak Sefarad-Mizrahi Haredi ve geleneksel seçmene dayanırken; Yahadut HaTorah, ağırlıklı olarak Aşkenaz Haredi toplumunun Litvanyalı ve Hasidik kesimlerini temsil ediyor.


Shas'ın siyasi söyleminde sosyal adalet, düşük gelirli aileler ve hayat pahalılığı gibi konular daha görünür bir yer tutarken, Yahadut HaTorah'ın siyasi faaliyetlerinde Haredi eğitim sistemi, yeşivaların statüsü ve dini yaşamın korunması daha merkezi bir konumda bulunuyor.


Askerlik konusunda iki parti de Tora eğitimine devam eden yeşiva öğrencilerinin statüsünün korunmasını savunuyor. Ancak Tora eğitimi almayan Haredi gençlerin durumu konusunda 2026 kampanyasında açıklanan yaklaşımlar arasında farklılık bulunuyor.


Peki seçimden sonra hangi koalisyonda yer alabilirler?


Shas ve Yahadut HaTorah son yıllarda Türkçe yazımı: Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümetlerin önemli koalisyon ortakları arasında yer aldı.


Ancak 2026 seçimleri öncesinde özellikle Haredi askerlik düzenlemesi konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, partiler ile Likud arasındaki ilişkileri etkiledi.


Yahadut HaTorah içinde Netanyahu hükümetine yönelik eleştiriler belirginleşirken, Shas ve Yahadut HaTorah seçim sonrasında yalnızca Netanyahu liderliğindeki bir hükümete katılacaklarına dair kesin bir taahhütte bulunmadı.


Bu nedenle iki partinin geçmişte Netanyahu liderliğindeki blokta yer almış olması, seçim sonrasında kurulacak hükümetin yapısının şimdiden kesinleştiği anlamına gelmiyor.


Koalisyon kararlarında seçim sonuçlarının yanı sıra askerlik yasası, yeşiva öğrencilerinin statüsü, eğitim bütçeleri ve din-devlet ilişkileri gibi başlıkların belirleyici olması bekleniyor.


Güncel anketlerde Haredi partiler

Eylül 2026'nın ikinci yarısında yayımlanan kamuoyu araştırmaları karşılaştırıldığında hem Shas hem de Yahadut HaTorah seçim barajının üzerinde ölçülüyor.


22 Eylül tarihli Channel 12/Midgam araştırmasında Shas 7, Yahadut HaTorah 8 sandalye alırken, aynı dönemde yayımlanan diğer araştırmalarda sonuçlar farklılık gösteriyor. Örneğin 23 Eylül tarihli Channel 14 araştırması Shas'ı 11, Yahadut HaTorah'ı 7 sandalyede ölçtü.


Araştırmalar arasındaki bu farklılıklar nedeniyle tek bir anketi genel seçmen eğilimi veya seçim sonucu olarak değerlendirmek doğru değildir. Buna karşılık son araştırmaların ortak noktası, her iki Haredi partisinin de seçim barajının üzerinde ölçülmeye devam etmesidir.


Anketler seçim sonucu değildir. Kamuoyu araştırmaları yalnızca yapıldıkları tarihteki seçmen eğilimlerini, kullanılan örneklemi ve araştırma yöntemini yansıtır.


İYT NOTU

İYT herhangi bir siyasi parti veya adayı desteklememektedir.

Seçim 2026 – Seçmen Bilgilendirme Rehberi, toplumun seçim sürecinde bilgiye erişimine katkıda bulunmak amacıyla hazırlanmaktadır.

Ele alınan siyasi partiler için aynı temel yayın ilkelerinin uygulanması siyasi tercih ve değerlendirmenin ise tamamen okuyucuya bırakılması esastır.


Kaynaklar

Israel Democracy Institute – Shas ve Yahadut HaTorah

Knesset Channel – 2026

Ynet – Shas ve Yahadut HaTorah'ın

Times of Israel – Yahadut HaTorah'daki 2026

Reuters – Israel Election 2026 Poll Tracker

Channel 12 / Midgam 2026


Kaynaklar: Siyasi partilerin resmi yayın ve programları, güncel basın yayınları, İsrael'in ana akım televizyon kanallarında yayımlanan kamuoyu araştırmaları ve bağımsız araştırma kuruluşlarının verileri.

Araştırma, derleme ve metin hazırlığında ChatGPT desteğinden yararlanılmıştır. İçerik, kaynaklar ve nihai metin yazar tarafından kontrol edilmiştir.


Ovi R. GÜLERŞEN

Bir önceki  yazımı okumak için tıklayın.






 

 

İsrael Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 24 Eylül 2026 tarihli BM konuşmasından sonra sosyal ağlara şöyle bir not düştüm: “Sezar’ın hakkını Sezar’a vermek lazım. Bibi en iyi bildiği, en yetenekli olduğu işi yaptı. Politik bir konuşma değildi, İsrael’in savunmasını en güçlü şekilde dile getirdi, güvenlik kaygısını somutlaştırdı. Bu söylem seçimlerde kararsız oyların geri dönüşünü sağlar mı? Sanmıyorum.”

 

Netanyahu Gazze’de soykırım suçlamasını reddetti; New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi hedef aldı. Protesto için salondan çıkan diplomatların ardından konuşmasına şu sözlerle başladı: “Bu salondan henüz ayrılmamış başka ahlaki korkaklar varsa, lütfen şimdi çıksınlar.”

 

Netanyahu’nun düşmanları kadar müttefik ülke liderlerine de yönelttiği sert sözler gereksiz görülebilir. Kanımca salonda kalan Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Azerbaycan, Kazakistan gibi ülkelere teşekkür etseydi daha yapıcı diplomatik bir tavır sergilemiş olurdu.

 

Yetmiş ülke diplomatlarının aynı anda salonu terk etmeleri uzunca bir süre aldı. Bunların arasında Avrupa ülkeleri olarak İspanya, Slovenya, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya, San Marino ve İrlanda yer aldı. Ancak her şeye karşın 115 civarı ülke Netanyahu’yu dinledi. Yani “boş salona konuştu” ifadesi tam da doğru değil.

 

Netanyahu, İran’a karşı yürütülen askeri operasyonların yalnız İsrail’i değil, bölgeyi ve Batı dünyasını da koruduğunu savundu. Bu gerekçeyle uluslararası desteğin güçlenmesi gerektiğini ileri sürdü. Ve Trump’a teşekkür etti.

 

İran halkının bir gün özgürleşeceğini öne sürdü. Kaldırarak dinleyicilere gösterdiği “beeper” ses cihazını, İran’daki internet sansürüne karşı iletişim özgürlüğünün simgesi olarak sundu. Yedi cephede savaş verildiğini anlattı: Hamas, Hizbullah, Husiler, İran, Irak ve Suriye’deki silahlı gruplar ile Batı Şeria’daki teröristler… İsrael ordusunun bu güçlere ağır darbeler indirdiğini anlattı. Uzunca yer verdiği Entebbe operasyonu ve Yoni Netanyahu hakkındaki açıklamalar ise bence gereksizdi.

 

Netanyahu, Katar’ı Hamas’a ev sahipliği yapmakla ve medya üzerinden İsrael karşıtı propaganda yürütmekle suçladı. Ancak en sert eleştirileri Türkiye’ye yöneltti. Türk basın ve televizyonlarında Bibi’nin bu konuşması küstahlık olarak, elinde patlayıcı madde (burada beeper cihazı kastediliyor) ile salona girmesi rezalet, provokasyon olarak nitelendirildi, kudurmuş köpek gibi saldırdığı söylendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan; “İşgalci Siyonistlerin maskesinin indirileceğini” söyledi.  

 

AKP sözcüsü Ömer Çelik Netanyahu’nun konuşmasını, “bu soykırımcı İsrael’in Türkiye devletine ve cumhurbaşkanımıza bir saldırısıdır” dedi ve Netanyahu’nun yargılanmasını istedi.

 

Türk medyasındaki kızgınlık sadece İsrael’e değil, Netanyahu konuşurken salonu terk etmeyen Kazakistan, Bahreyn, Azerbaycan, Senegal, Arnavutluk ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Müslüman ülkelere de yönelikti. Konuyla ilgili bir haberin altında yer alan yorumlar ise ilginç. Bazı çarpıcı olanlarını sizlerle paylaşıyorum.


-“Bu İsrail katilini dinleyen Müslüman kim varsa, Müslümanlığından şüphe duyarım…”

- “Türk’ün Türk’ten başka dostu yoktur. Bu kadar basit!..”

- İsrail Ermeni soykırımı kararını Meclis'e yatırdığında, Azerbaycan İsrail'e “Yanlış yapıyorsun” dediği gibi, Karabağ’da İsrail yanlarındaydı.”

 - “Tamam da bizim can Azerbaycan dediğimiz kardeşimiz Kıbrıs’ı da tanımıyor.”

- “Adam yalan ve iftira atmadı; her kelimesi doğruydu.”

-“Çin zulmü altında yaşayan Doğu Türkistan’daki soykırıma hangi Müslüman ülke karşı çıktı?”


Av. Yakup BAROKAS



IYT dip not :

İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.


Bir önceki yazımı okudunuz mu?






 

Featured Posts
Recent Posts
Archive
Search By Tags
Follow Us
  • Whatsapp
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square
bottom of page