Baruh A-şem...

İyiliği fark etmek, nimeti görmek ve hayatın içindeki ilahi dokunuşu tanımak. Burada çok çarpıcı bir ayrıntı var: Tora'da bu ifadeyi kullanan üç temel kişi Noah, Eliezer ve Yitro'dur. Üçü de İsraeloğulları'nın bir parçası olarak tanımlanmayan kişilerdir.
Noah – Her şey bittikten sonra şükretmek (Bereşit 9:26) Noah, tufanın ardından oğlu Şem'den söz ederken A-şem'i kutsar. Düşünelim Noah'ın dünyası yıkılmış, bildiği hayat sona ermiş, geriye yeniden kurulması gereken bir dünya kalmıştır. Ve bu yeni başlangıcın içinde Baruh A-şem der. Bazen hayatımızda bir şeyler yıkılmadan yeniden inşa edemeyiz.
Şükür, her şeyin mükemmel olması demek değildir. Bazen geride kalanlardan, yeniden başlayabilme gücünden ve hâlâ elimizde olanlardan dolayı şükretmektir. Eliezer – Aradığın şeyi bulduğunda şükretmek (Bereşit 24:27) Avraham'ın hizmetkârı Eliezer, Yitshak için uygun eşi aramaya gönderilir. Rivka'yı bulduğunda, karşısına çıkan olayların tesadüf olmadığını fark eder ve şöyle der:
"Efendim Avraham'ın Tanrısı A-şem mübarektir; iyiliğini ve sadakatini efendimden esirgememiştir."
Burada da çok önemli bir psikolojik mesaj var: Eliezer yalnızca istediği sonuca ulaşınca sevinmiyor. Sürecin içindeki işaretleri de görebiliyor. Bazen hedefimize ulaşmaya o kadar odaklanırız ki yol boyunca bize yardım eden insanları, karşımıza çıkan fırsatları ve küçük mucizeleri fark etmeyiz. Şükür, sadece varış noktasında değil, yolculuğun içinde de gözlerimizi açmaktır.
Yitro – Başkasının mucizesini de görebilmek (Şemot 18:10) Yitro, Moşe'nin kayınpederidir. İsraeloğulları'nın Mısır'dan çıkışını, yaşadıkları kurtuluşu ve A-şem'in yaptıklarını duyunca şöyle der:
"A-şem mübarektir; sizi Mısır'ın ve Firavun'un elinden kurtaran..."
Burada beni en çok etkileyen nokta şu Yitro, kendi hayatında gerçekleşen bir mucizeyi anlatmıyor. Başka bir halkın kurtuluşunu duyuyor ve bu iyiliği tanıyor.
Gerçek şükür, yalnızca kendi hayatımızdaki güzellikleri görebilmek değildir. Başkasının mutluluğuna, başarısına, kurtuluşuna da içtenlikle sevinebilmek ve onun için Baruh HaŞem diyebilmektir. Baruh A-şem diyenler neden bu kişiler?
Burada Rabbi Jonathan Sacks'ın da dikkat çektiği çok güzel bir düşünce var: Tora'da Baruh A-şem ifadesini kullanan bu üç temel kişinin Yahudi halkının antlaşmasının dışında olması, Tanrı'nın iyiliğinin ve varlığının yalnızca bir topluluğa ait olmadığını hatırlatıyor. Yani A-şem'in iyiliğini fark etmek için aynı geçmişe, aynı kimliğe veya aynı inanca sahip olmak gerekmiyor.
Bunu biraz da psikoloji üzerinden düşünelim: Noah bize yeniden başlayabilmek için şükretmeyi öğretiyor. Eliezer yolculukta karşımıza çıkan iyilikleri fark etmeyi öğretiyor. Yitro başkasının mutluluğuna da sevinmeyi öğretiyor Noah, Eliezer ve Yitro... Biri tufandan sonra, biri aradığı kişiyi bulduğunda, diğeri başka bir halkın kurtuluşunu duyduğunda Baruh A-şem der.
Bence burada çok derin bir ders gizli. Baruh A-şem demek sadece işler yolunda gittiğinde kullanılan güzel bir alışkanlık değildir. Bazen yeniden başlayabildiğimiz için... Bazen yolumuza çıkan bir insan için... Bazen uzun zamandır beklediğimiz bir kapı açıldığı için... Bazen de bizim olmayan bir mutluluğa içtenlikle sevinebildiğimiz için... Baruh A-şem deriz.
Belki de asıl mesele hayatımızda ne kadar çok iyilik olduğu değil, o iyilikleri ne kadar görebildiğimizdir. Her gün kendimize şu üç soruyu soralım: Bugün hayatımda hangi nimeti fark ettim? Kimin iyiliğini gördüm? Neyi artık sıradan kabul etmeyi bırakıp bir nimet olarak görebilirim? Şükür, sadece güzel şeyler yaşamak değil; yaşadıklarımızın içindeki güzelliği fark edebilmektir. Baruh A-şem. Dün için, bugün için ve henüz gelmemiş yarınlar için...
Riva N. ESSEMİNİ
Bir önceki yazımı okudunuz mu?



Yorumlar