1.    Şabat Sessizliği – Ülkenin Nefes Aldığı 25 Saat Cuma günü gün batımına doğru şehirlerin ritmi değişir. Tel Aviv gibi canlı bir şehirde bile trafik azalır, telefonlar susar, mesajlaşmalar yavaşlar. Yeruşalayim’de ise adeta zaman donar. Şabat sadece dini bir ritüel değil; kolektif bir “dur” tuşudur. Modern dünyanın ortasında zorunlu bir içsel reset. 2.    Deniz Bir Lüks Değil, Günlük Hayatın Parçası Akdeniz kıyısı sadece tatil için değildir. İş çıkışı sahile inmek, kumda

Son yıllarda Israel’de Haredi toplumuna yönelik dil belirgin biçimde sertleşti. Sokakta, medyada ve siyasi kürsülerde sıkça üç suçlama tekrarlanıyor: “Çalışmıyorlar.”“Askerlik yapmıyorlar.”“Devletin sırtında yükler.” Bu söylemler, ne tarihsel gerçeklikle ne de güncel istatistiklerle tam olarak örtüşüyor. Daha da önemlisi, Israel’in kuruluş felsefesini ve Yahudi halkının varoluş mantığını eksik okuyor.   Israel’in Kuruluş Ruhu: Kimlik ve Ortaklık Israel, sekülerlerin tekeline

Ben, vicdanım, mantığım ve kalbim pek iyi geçinemiyoruz. Bir karar vermem gerektiğinde, sanki aynı odada toplanıp yüksek sesle tartışmaya başlıyorlar. Mantık hesap yapıyor, vicdan sınır çiziyor, kalp itiraz ediyor. İşin içine öfke giriyor, kıskançlık karışıyor, geçmişte yaşananlar söze atılıyor. Korku susmuyor, sevgi araya girmeye çalışıyor. Sonra her şey birbirine karışıyor ve karar vermek neredeyse imkânsız hale geliyor. Bu hissi çoğumuz tanıyoruz. Şimdi İsrael’i böyle düşü

Bir insan yaşadığı ülkeden ne bekler? Çoğu zaman bu soruya büyük kelimelerle cevap verilir: Güvenlik, özgürlük, refah, adalet. Ama insanı gerçekten ayakta tutan şeyler bu kelimelerden daha sessizdir. İnsan, ait olduğu bir yer bilmek ister. İsmini söylediğinde yabancı hissetmediği, döndüğünde omuzlarını düşürüp rahatladığı bir yer.   Israel'de bu duygu tek bir cümlede toplanır: Başka evim yok. Bu bir sitem değildir. Bir çaresizlik hiç değildir. Bu, hayatın içinden söylenmiş sa

İsrael’de kadehler kalktığında söylenen kelime basittir: Lehayim.“Şerefe” değil. “Sağlığa” da değil. Doğrudan hayata. Bu kelime bir sofra geleneğinden fazlasıdır. Bir alışkanlık değil, bir refleks. İsrael’de hayat, otomatik olarak verilen bir şey gibi yaşanmaz. Sahip çıkılması gerekir. Korunması gerekir. Ve çoğu zaman, bilinçli şekilde seçilmesi gerekir. Çünkü burada hayat, kendiliğinden akmaz.   Ölümün Gölgesinde Yaşamak Dışarıdan bakan biri için İsrael hep aynı görüntülerde

İsrael Bilimsel Üstünlüğü: Küresel Bilimde Küçük Ülkenin Büyük Etkisi İsrael, nüfus ve coğrafi büyüklüğe göre dünyada bilim üretimi ve teknolojik yenilikte öne çıkan bir ülkedir. Ülkenin araştırma harcamaları GSYH’ye oranla yüksek olup, bilimsel yayınları dünya ortalamasının oldukça üzerindedir. Bu durum “Startup Nation” ile başlayan inovasyon kültürünün arkasında yatan derin bilimsel altyapıyı göstermektedir.   1) Çığır Açan Tıbbî Araştırmalar ve Sağlık Teknolojileri Kanser

Israel küçük bir ülke. Haritada bazen gözden kaçar. Ama dünya istatistiklerine bakıldığında, beklenmedik alanlarda sürekli üst sıralarda yer alır. Aşağıdaki veriler, kulaktan dolma değil; resmi ve uluslararası kaynaklara dayanan gerçekler. Su Yok, Ama Yönetim Var Israel, dünyada atık suyu en yüksek oranda geri dönüştüren ülkelerden biri. Arıtılmış atık suyun yaklaşık yüzde 85–90’ı tarımda yeniden kullanılıyor. Deniz suyu arıtma tesisleriyle birlikte, ülkenin toplam su ihtiyac

Geçen gün sabah işe giderken parkta bir kadın dikkatimi çekti. Köpeğini gezdiriyordu. Bir elinde Nescafe, diğer elinde hoparlörü açık cep telefonu, köpeğin tasması bileğinde. Ayağında ponponlu ev terlikleri vardı. Pijama üstüne giyilmiş kalın bir bornozla dolaşıyordu. Kıştı. Kimse onun umurunda değildi. Daha doğrusu, kimsenin onu umursadığı yoktu.   Bir an durup düşündüm. Bize böyle öğretmediler. “Biraz saygı”, “başkalarını düşün”, “sana yapılmasını istemediğini başkasına yap

Peki, Israel'in hiç mi kötü yanı yok? Hayır. Hiç yok. Stres yok. Geçim derdi yok. Herkes sakin, herkes dengede, herkes halinden memnun. Para bol. Ev kiraları bedava. Kimse ay sonunu düşünmüyor. Hastalanan yok, acı çeken yok, zorlanan yok. Hayat güllük gülistan. Hayal etmeyin. Ama burada yaşayan bilir. Israel zor bir ülke. Sert bir ülke. Yoran bir ülke. Hayat pahalıdır, tempo yüksektir, beklenti hiç bitmez. Herkesin üzerinde görünmeyen bir baskı vardır. Sürekli ayakta kalma me

Israel'i anlamak için televizyonda haberleri izlemek yetmez. Sokakta yürümek gerekir. Kulak vermek, izlemek, beklemek… Aynı anda Arapça bir telefon konuşması, Rusça bir tartışma, İbranice bir şaka duyarsınız. Otobüste biri yüksek sesle konuşur, yanındaki karışır, şoför cevap verir. Kimse yadırgamaz. Çünkü Israel'de günlük hayat mesafeli değil, iç içedir.   Bu yakınlık her yerde hissedilir. Diller karışır, insanlar karışır, sınırlar kalkar. Bir anda Amharca bir kelime duyarsın