Bir ülkenin gücünü anlamak istiyorsanız çocuklarına bakın. Sen de çocuğuna bak. O senden daha iyi olacak mı? Senin bildiklerini biliyor mu? Senin taşıdığın yükü taşıyor mu? Senin korkularını değil, senin umutlarını mı taşıyor? Kendi dilinde düşünüyor, kendi kültüründe büyüyor, kendi toprağında kök salıyor mu? Başka bir yerde bu böyle olmazdı. Başka bir yerde ya asimile olmak zorunda kalırdı. Çoğunluğa benzeyerek, kendinden bir şeyler bırakarak. Ya da izole kalmak zorunda

Yahudilik dışarıdan bakınca kolay anlaşılan bir şey değildir. Çünkü Yahudilik tek bir kalıba sığmaz. Din de değildir sadece, millet de değildir sadece. Kültür, soy, gelenek — bunların hepsi var içinde, ama hiçbiri tek başına yetmez. Yahudilik bunların hepsinin birlikte yaşadığı çok eski bir aile hafızasıdır. Annesi Yahudi olan biri, inanmasa da Yahudi kabul edilir. Sinagoga gitmese de kaşer yemese de Tanrı hakkında şüpheleri olsa da Yahudi kalır. Başka dinlerin kolay anlaya

Bu ülkede bir şeyler olur. Sürekli olur. Ve insan bir süre sonra şunu fark etmeye başlar: burada olaylar çoğu zaman insanların planladığı gibi ilerlemez. Savaşlar olması gerektiği anda bitmez. Barışlar tam kurulacak gibi olur, dağılır. En güçlü ordular duraksar. En akıllı liderler yanılır. Bazen imkânsız görünen şey olur, bazen de olması kesin görünen şey gerçekleşmez. İnsan ister istemez şu hissi taşıyor: sanki görünmeyen bir el sürekli olayların içine dokunuyor. Çünkü bu

İsrael'de ilk kez gittiğinde , markette kaybolursun. Etiketler İbranice, Arapça, bazen ikisi birden. Yanındaki adam Rusça homurdanıyor. Kasiyer Etiyopyalı aksanıyla bir şey soruyor. Tam kasaya geldiğinde biri sıranı kesiyor , ama çıkarken kapıyı sana tutuyor. Kafan karışık. Ama alışverişi tamamladın. İsrael'i anlamanın ilk adımını attın. Günlük konusan dil de böyle bir yerde duruyor. İsrael'de biri seninle konuşurken cümleye İbranice başlar, ortasında İngilizceye geçer, s

İsrael'de bir süre yaşadıktan sonra insanın gerçeklik algısı hafif değişiyor. Daha doğrusu, dünyanın "normal" dediği şey ile burada "normal" kabul edilen şey arasında garip bir fark olduğunu fark ediyorsunuz. Mesela bir arkadaşınızla kahve içiyorsunuz. Konu önce çocukların okuluna geliyor. Sonra apartman komitesine. Sonra market fiyatlarına. Ardından bir anda İran konuşuluyor. İki dakika sonra biri telefonundan humusçu önerisi gösteriyor. Kimse bu geçişleri tuhaf bulmuyor. Be

Bir düşünün. Üç kişi aynı evi paylaşıyor. Biri her sabah dua ediyor. Biri Cuma namazına gidiyor. Biri ise ikisini de yapmıyor , ama hafta sonu kahvaltısında hepsinden uzun uyuyor. Buzdolabında üç ayrı raf. Mutfakta sessiz ama net bir düzen. Kim neyi nereye koyar, kim neyin yanında yemek yapmaz , bunlar konuşulmaz, ama herkes bilir. İlk başta sürtüşme var. Küçük şeyler. Bulaşıklar, alışveriş sırası, gece geç saatte yüksek ses. Biri rahatsız olur, biri söyler, biri alınır. Baze

Bir İsraelli çocuk "neden?" diye sorduğunda, kimse onu susturmaz. Küçük ayrıntı? Değil. Çoğu kültürde çocuğa öğretilen ilk şey uyumdur. Öğretmen konuşurken dinle. Büyükler karar verirken bekle. Sıran geldiğinde söz al. İsrael'de bu durum farklıdır. Çocuk dinler, ama aynı zamanda zorlar. Anlamadığında beklemez, sorar. Katılmadığında susmaz, itiraz eder. Ve bu itiraz, terbiyesizlik olarak değil, düşüncenin işareti olarak karşılanır. Bu kültür farkı yıllar içinde başka sonuç doğ

İsrael Bilimsel Üstünlüğü: Küresel Bilimde Küçük Ülkenin Büyük Etkisi İsrael, nüfus ve coğrafi büyüklüğe göre dünyada bilim üretimi ve teknolojik yenilikte öne çıkan bir ülkedir. Ülkenin araştırma harcamaları GSYH’ye oranla yüksek olup, bilimsel yayınları dünya ortalamasının oldukça üzerindedir. Bu durum “Startup Nation” ile başlayan inovasyon kültürünün arkasında yatan derin bilimsel altyapıyı göstermektedir. 1) Çığır Açan Tıbbî Araştırmalar ve Sağlık Teknolojileri Kanser

Israel küçük bir ülke. Haritada bazen gözden kaçar. Ama dünya istatistiklerine bakıldığında, beklenmedik alanlarda sürekli üst sıralarda yer alır. Aşağıdaki veriler, kulaktan dolma değil; resmi ve uluslararası kaynaklara dayanan gerçekler. Su Yok, Ama Yönetim Var Israel, dünyada atık suyu en yüksek oranda geri dönüştüren ülkelerden biri. Arıtılmış atık suyun yaklaşık yüzde 85–90’ı tarımda yeniden kullanılıyor. Deniz suyu arıtma tesisleriyle birlikte, ülkenin toplam su ihtiyac

Geçen gün sabah işe giderken parkta bir kadın dikkatimi çekti. Köpeğini gezdiriyordu. Bir elinde Nescafe, diğer elinde hoparlörü açık cep telefonu, köpeğin tasması bileğinde. Ayağında ponponlu ev terlikleri vardı. Pijama üstüne giyilmiş kalın bir bornozla dolaşıyordu. Kıştı. Kimse onun umurunda değildi. Daha doğrusu, kimsenin onu umursadığı yoktu. Bir an durup düşündüm. Bize böyle öğretmediler. “Biraz saygı”, “başkalarını düşün”, “sana yapılmasını istemediğini başkasına yap