İsraelli mi, Yahudi mi?
- 1 gün önce
- 2 dakikada okunur
Yanlış soru bu aslında. Ama insanı doğru yere götürüyor. Israel'de birine "Sen kimsin?" diye sorarsanız
tek bir cevap alamazsınız.
Biri "Önce Yahudiyim" der. Bir başkası "Ben her şeyden önce İsraelli yim" der. Bir diğeri omuz silker; ikisi de, ikisi de değil, ya da ikisi birden.
Dışarıdan bu bir çelişki gibi görünür.
Değildir. Bu özgürlüğün kendisidir.
Dünyanın büyük bölümünde kimlik insanın seçtiği değil, içine doğduğu bir şeydir.
Devlet tarafından tanımlanır, okulda öğretilir, bayraklarla marşlarla pekiştirilir.
İnsan zamanla o kimliğin içinde yaşamayı öğrenir — bazen sorgulayarak, çoğu zaman sorgulamadan.
Israel'de kimlik başka türlü işler. Dindar vardır, seküler vardır. Mizrahi vardır, Aşkenaz vardır.
Etiyopya'dan gelen vardır, Sovyetler'den gelen vardır. Aynı ülke, aynı hafıza — ama aynı soruya
birbirinden tamamen farklı cevaplar.
Ve kimse diğerine "yanlış yaşıyorsun" diyemiyor.
Burada kimliği devlet değil, insan seçer.
Ulusal marşı Hatikva'yı düşünün.
İçinde fetih yok, zafer yok, üstünlük yok.
Sadece tek bir özlem: "Liheyot am chofshi be'artzenu." Kendi ülkemizde özgür bir halk olmak.
Bu cümleyi anlamak için iki bin yıllık sürgünü, kaybı, özlemi anlamak gerekir. Çünkü bu özlem güçlü olmak için değil, özgür olmak için duyulmuş bir özlemdir. Aradaki fark her şeydir.
Israel'in varoluşu tek tip bir toplum yaratmak üzerine kurulmamış.
Farklı insanların aynı tarihsel hafızayı birbirinden farklı şekillerde yaşayabilme hakkı üzerine kurulmuş.
Bu özgürlük her zaman kusursuz değildir.
Ama önemli olan kusursuzluk değildir.
Önemli olan yönün ne olduğudur.
Ve Israel'in yönü insanlara ne olmaları gerektiğini söylemek değil, kim olmak istediklerini kendilerinin seçebilmesidir. "İsraelli mi, Yahudi mi?" sorusu bu yüzden yanlıştır.
Gerçek özgürlük tek bir cevaba sahip olmak değildir. Gerektiğinde birden fazla cevaba sahip olabilmektir.
Ezra BEHAR
IYT dip not :
İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.
Bir önceki yazımı okudunuz mu?
Yorumlar