top of page



15 Kasım 2003… İstanbul Yahudi toplumunun hafızasına acı ve gözyaşıyla kazınan, üzerinden 23 yıl geçmesine rağmen unutulmayan bir tarih.

23 yıl önce bugün, bir Şabat sabahı, İstanbul'un iki önemli ibadethanesi Neve Şalom ve Şişli Beth Israel Sinagogları eş zamanlı bombalı terör saldırılarının hedefi oldu.


Duaların yükseldiği, ailelerin ve dostların bir araya geldiği o sabah, birkaç dakika içerisinde büyük bir trajediye dönüştü.


El-Kaide bağlantılı terör saldırılarında 23 masum insan hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Yaşamını yitirenler arasında Yahudi cemaati mensuplarının yanı sıra güvenlik görevlileri, çevrede çalışanlar ve yoldan geçen vatandaşlar da bulunuyordu.


23 Hayat, Geride Kalan Binlerce Hatıra

O sabah hayatını kaybeden 23 masum insanın her birinin ayrı bir yaşam öyküsü, ailesi, sevdikleri ve yarım kalan hayalleri vardı.


Kimi bir evlat, kimi bir anne veya baba, kimi bir eş, kimi de henüz hayatının başında bir gençti.


Onları yalnızca kaybettiğimiz insanların sayısıyla değil, geride bıraktıkları sevgi, dostluk ve hatıralarla anıyoruz.


15 Kasım 2003, İstanbul Yahudi toplumunun ve tüm Türkiye'nin ortak hafızasında derin izler bıraktı.

Aradan geçen 23 yıla rağmen o günün acısı, kayıplarımızın ailelerinde ve onları tanıyan herkesin yüreğinde yaşamaya devam ediyor.


Bugün, hiçbirini diğerinden ayırmadan, kaybettiğimiz 23 canı aynı saygı, sevgi ve özlemle anıyoruz.


Unutmadık, unutmayacağız

15 Kasım saldırıları yalnızca İstanbul Yahudi toplumunu değil, farklı inançlardan insanların bir arada yaşadığı şehrin ortak vicdanını da derinden yaraladı.


Aradan geçen 23 yıl, kaybedilen sevdiklerimizin özlemini azaltmadı.


Bu acı, antisemitizmin ve terörün nelere yol açabileceğini hatırlatmaya devam ediyor.


İsrael'de Türkiyeliler Birliği (İYT) olarak, 15 Kasım 2003 terör saldırılarında yaşamını yitiren bütün masum insanları saygı, rahmet ve özlemle anıyor; ailelerinin ve sevenlerinin acısını yürekten paylaşıyoruz.


Terörün, nefretin ve antisemitizmin olmadığı insanların inançları ve kimlikleri nedeniyle hedef alınmadığı bir dünya diliyoruz.


Unutmadık. Unutturmayacağız.

Yehi Zihram Baruh – יהי זכרם ברוך

Hatıraları daima kutsansın.


 


 


Estos diez personajes, kada uno en su kampo, tuvieron una influensia profonda sovre la siensia, la medisina, la filozofia, la ekonomia, el arte i el derecho. Sus kontribusiones estan kontinuando a influensar el mundo moderno.

1. Albert Einstein (1879–1955)

Es konosido prinsipalmente por aver developado la Teoria de la Relatividad, inkluyendo la famoza formula E = mc². Su ovra troko la fizika moderna i ayudo al developamiento de teknolojias komo el GPS, la enerjia nuklear i los estudios del universo. En 1921 resivio el Premio Nobel de Fizika por sus investigasiones sovre el efekto fotoelektriko.

  

2. Sigmund Freud (1856–1939)

Fue el fundador de la psikoanaliz, un metodo para entender i tratar las hazinuras de la mente por medio de la konversasion. Introduizo ideas komo el inkonsiente, la represion i la interpretasion de los esuenyos. Mizmo ke munchas de sus teorias oy son debatidas, su influensia sovre la psikolojia, la literatura i la kultura fue muy grande.

 

3. Jonas Salk (1914–1995)

Developo la primera vaksina efektiva kontra el polio en 1955. La vaksina aminguo de manera drastika los kavzos de polio en el mundo entero i salvo miliones de vidas. Salk no kijo patentarla, dizyendo ke apartiene a la umanidad entera.

 

4. Niels Bohr (1885–1962)

Fue uno de los pioneros de la mekanika kuantum i propozo el modelo atomiko de Bohr. Gano el Premio Nobel de Fizika en 1922. Durante la Segunda Gerra Mondial fuyo de la okupasion nazi de Danimarka i duspues kontribuyo a los esforsos sientifikos de los Aliados.

  

5. Karl Marx (1818–1883)

Eskrivio, kon Friedrich Engels, el Manifesto Komunista, i tambien la ovra El Kapital. Sus ideas sovre el kapitalizmo, el lavoro i la lucha de las klasas influensaron la politika i la ekonomia de munchos paizes. Marx vino de una famiya djudia, ma fue baptizado i no praktiko el judaizmo.

 

6. Rosalind Franklin (1920–1958)  

Produizo las imajes de difraksion de rayos X ke fueron fundamentales para deskuvrir la struktura del ADN. Su famoza "Foto 5" fue muy emportante en el deskuvrimiento de la doble helix del ADN. Tambien kontribuyo al estudio de los virus i de la kimika del karbon.

 

7. Milton Friedman (1912–2006)

Gano el Premio Nobel de Ekonomia en 1976. Defendio los merkados liberos, la intervansion limitada del governo i la teoria de la imprimeria de moneda. Sus ideas influensaron las politikas ekonomikas de munchos paizes en la segunda mitad del venten siglo.

 

8. Maimonides (Rambam)

Tambien konosido komo Rabi Moshe ben Maimon, fue uno de los mas importantes rabinos, filozofos i medikos de la Edad Media. Su livro Mishne Tora es una de las ovras las mas emportantes de la ley djudia, i La Guia de los Perpleksos influenso pensadores djudios, kristianos i muzulmanes.

9. Marc Chagall (1887–1985)

Fue uno de los pintores los mas importantes del venten siglo. Sus kuadros, yenos de kolores bivas i imajes poetikas, reflektan tradisiones djudias, istorias biblikas i la vida de su komunidad. También kreo vitrales, murales i dekorasiones para teatros.

 

10. Ruth Bader Ginsburg (1933–2020)

Sirvio komo djuzgador de la Korte Suprema de los Estados Unidos de 1993 asta 2020. Antes de su nombramiento, defendio kavzos emportantes para la igualdad de derechos entre ombres i mujeres. Se izo un simbolo internasyonal de la igualdad, la djustisia i la ekselensia en el derecho.


Dora NİYEGO

 

 

Es ke meldatesh la eskrita de una semana antes?

 















Cuma günü öğlen saat ikiyi biraz geçerken şehrin her köşesinde biri elinde çiçekle yürür.

Kimi küçük bir buket almıştır, kimi koca bir demet. Papatyalar, kırmızı güller, mor bir şeyler, adını bilmediği ama rengini sevdiği. Çiçekçi kâğıdı büker, ucunu bantlar, adam teşekkür edip çıkar. Otobüs durağında bekleyen kadın çiçeğini göğsüne yaslamıştır, sanki yolda bir şey olacakmış da onu korumak zorundaymış gibi.

 

Fırının önünde kuyruk vardır. Herkes challah ekmeği için bekler, sıcak ekmeğin kokusu sokağa taşar. Biri son iki tanesini alır, arkadaki "ben de istemiştim" diye hafifçe iç çeker. Başka biri markete son bir kez koşar, çünkü şarabı unutmuştur. Her cuma unutulur, her cuma yine koşulur.

Tren istasyonunda sırt çantalı, üniformalı gençler iner. Omuzlarında silah, yüzlerinde uykusuzluk. Haftalardır evi görmemişlerdir. Bazıları peronda telefonla "geliyorum, geliyorum" der, bazıları sadece hızlı yürür. Kapıda bir anne vardır, bir baba, bazen küçük bir kardeş. Sarılma uzun sürer. Çanta yere bırakılır, kimse hemen içeri girmez.

 

Sokaklar yavaş yavaş sakinleşir ama içeride bir hareket vardır. Bir mutfakta tencere kapakları, bir merdivende koşturan ayak sesleri. Biri masaya beyaz örtüyü serer, biri mumları yerleştirir. Güneş alçaldıkça ışık balkonlardan içeri sızar.

Sonra mumlar yakılır. Kadeh kaldırılır. Kiduş okunur, challah ekmeği bölünür, masadaki herkes aynı ekmekten bir parça alır.

 

Bu manzaranın kökleri bugünden çok daha eskiye gider. Şabat, nesiller boyunca Yahudi hayatının en değişmeyen duraklarından biri oldu. Çölde, Babil sürgününde, Endülüs'te, Doğu Avrupa'nın karlı kasabalarında, Fas'ın dar sokaklarında... Kimi zaman bolluk içinde, kimi zaman yoksullukla, kimi zaman korkuyla, hatta kimi zaman gizlice.

Yer değişti. Dil değişti. Yemek değişti.

Ama cuma akşamı yeniden bir araya gelme ihtiyacı değişmedi.

 

Bugün biri yeni açtığı işyerini anlatıyor, biri üniformasını daha yeni çıkarmış, biri telefonuna bakmamaya çalışıyor. Bir çocuk masadan kalkıp tekrar oturuyor. Biri ekmeği uzatıyor, diğeri şarabı dolduruyor.

Konuşulanlar değişiyor.

Masa kalıyor.

Belki bir halkı üç bin yıl boyunca ayakta tutan şey yalnızca büyük savaşlar, büyük liderler ya da büyük fikirler değildir. Bazen çok daha basit bir şeydir: Her cuma yeniden eve dönmek, bir masa kurmak, birlikte oturmak.

Ve gelecek hafta yine burada olacağına inanmak.


Ezra BEHAR

Not: bu yazıda yapay zeka kullanılmıştır.


IYT dip not :

İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.


Bir önceki yazımı okudunuz mu?











Featured Posts
Recent Posts
Archive
Search By Tags
Follow Us
  • Whatsapp
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square
bottom of page