MİŞPATİM – BEŞ YAHUDİ
- Moşe PASENSYA
- 12 saat önce
- 2 dakikada okunur
B.H.
Beş Yahudi, dünyaya bakış açımızı değiştirdi.
MOŞE şöyle dedi; "Yasa her şeydir."
YEOŞUA şöyle buyurdu; "Sevgi her şeydir."
MARX şöyle demiştir; "Sermaye (para) her şeydir."
FREUD şöyle demiştir; "Cinsellik her şeydir."
ve sonra EINSTEIN geldi... şöyle dedi: "Her şey görecelidir!"
Bugünkü yasalar; büyük sineklerin delip geçtiği, küçüklerin de takılıp kaldığı bir örümcek ağı gibidir.
(Honoré de Balzac)
TORA kelimesi antik Yunanca ’ya “NOMOS TORA” olarak tercüme edilmiştir. (Düzen anlamında) Arapça, Farsça, Kürtçe ve Urduca’da NOMOS kelimesi devşirilerek “NAMUS TORA” şeklini almıştır.
Bilinenin aksine NAMUS sadece cinsellik kuralları değil Yasa, Töre, Onur sözcükleri altındadır ve izafi bir kavramdır. Yani tam da Ezgi, Armoni dediğimiz kelimeyle bir ve aynı şeydir. Ve yurttaşlık bağı ile ilgilidir. Ve bu yasalar üstünde fikir birliğine varıldığı an artık söz konusu olan NORM’dur.
Toplumun NORM olarak kabul ettiği yükümlülükleri Yahudilerin üç bin yıl önce, insanın hiç de nazik olmadığı bir dünyaya bunları tanıtması devrim niteliğindeydi.
Ancak, Yahudiliğin insanlığa armağanını sadece toplumsal olarak sınırlandırmak, asıl noktayı kaçırmak olur. Yahudiler dünyaya kadınlar ve çocuklar, zayıflar ve ezilenler için adaletten çok daha fazlasını getirdiler.
Bazen Yahudi Hukuku bir kısıtlama olarak görülür ve küçümsenir. Ancak karanlık bir dünyada fiziksel varlığımızı aydınlatan bir ışık giysisidir.
Yazılı Tevrat'a bakarsanız, "HAKLAR" kelimesinin tek bir kez geçtiğini bulmakta zorlanırsınız.
Bu haftaki Yasalar (Mişpatim) bölümüne bakarsanız;
Efendinin köleye karşı yükümlülükleri; çocuğun anne babasına karşı yükümlülükleri, öğrencinin öğretmenine ve öğretmenin de öğrenciye karşı yükümlülükleri; topluluğun yoksullara karşı yükümlülükleri, bireyin topluluğa karşı yükümlülükleri; yetimlere, hastalara, din değiştirenlere karşı yükümlülükleri; insanın Tanrı'ya karşı yükümlülüklerini, kısaca “YÜKÜMLÜLÜKLERİMİZİ” okursunuz.
Ancak “HAKLAR”, Tevrat'ın neredeyse hiç bahsetmediği bir konudur.
Neden?
Çünkü benim yükümlülüklerim olduğu sürece, sizin haklara ihtiyacınız yoktur.
İnsanların haklarını belirten bir hukuk sistemi kurabilirsiniz veya yükümlülüklerini sıralayan bir kanun yazabilirsiniz.
"Bütün insanlar eşit yaratılmıştır ve Yaratıcıları tarafından belirli devredilemez haklarla donatılmıştır" (ABD Bağımsızlık Bildirgesi- Thomas Jefferson) ifadesi,
"Ve bunlar, onların önüne koymanız gereken kanunlardır" (Şemot 21:1) ifadesiyle aynı anlama gelir.
Sonuç aynı olacaktır, ancak büyük bir farkla.
Haklara odaklanan bir sistem, “ALAN” bir ulus yaratır. Yükümlülüklere odaklanan bir sistem ise “VEREN” bir ulus yaratır.
Bir Yahudi hayata yükümlü olarak başlar. Çünkü Hayat ve Yükümlülük eş anlamlıdır.
Sevgilerimle - Shabat Shalom
Moşe PASENSYA
Geçen haftanın peraşasını okudunuz mu?
