VAYETSE - SOY AĞACIMIZ

BH
İsrail soy ağacına kazınmış bir bilmece vardır. Sara'dan itibaren, ahdin her annesi Lavan'ın evinden gelir.
Anelerimizin tamamı neden kasten Lavan'ın evinden alındı?
Sara - Haran'ın kızı ve Lavan'ın büyükannesi Milka'nın kız kardeşi Yiska olarak da adlandırılır. Aynı atadan gelir.
Ahit henüz verilmeden önce bile, kadın soyu zaten zekâ eviyle iç içe geçmiştir.
Bu eşikten Rebeka, Lea, Rahel, Bilha ve Zilpah çıkar. İsrail'in anneleri yalnızca Avraam’ın saflığından (Hesed) değil, Lavan'ın egemenliğinin kıvılcımından (Tohu dünyasının manevi parıltısından) gelir.
İlahi plan, kutsallığın rahminin ilk ışığın parçalandığı yerde açılması gerektiğini şart koşar. Tora'nın sade öyküsü sanki kafa karıştırıcıdır. Neden antlaşma, hayatını bu kaotik yuvadan alsın ki?
Oysa bu paradoks anahtardır.
Tohu'nun ışıkları engin ve kontrol edilemezdi, kapları paramparça olmuştu ve kıvılcımlar gizlenmişti. Lavan'ın evi, düşen kıvılcımların saklandığı ikame dünyasının somutlaşmış halidir. Anaerkiller oraya kurtarıcı olarak gönderilir. Her biri içinde kaosa inme ve yaşayan ışığı (düşen kıvılcımları) yükseltme cesaretini taşır.
Rebeka’nın hikayesi, gizli bilgeliğin sembolü olan bir kuyunun başında başlar. (Bereşit 24:28, 30) Fakat Yakov aynı eve vardığında, tek bir kıvılcımı değil, bütün bir alemi kurtarmak zorundadır. Lavan'ın "Bizim yerimizde küçüğü büyüğünden önce vermek adet değildir" sözleri bölgesel bir gelenek değil, yaratılışın dokusuna yazılmış bir hüküm olduğunu ortaya koymaktadır.
“Büyük olan Tohu dünyası, “Küçük olan” ise Tikun dünyasıdır. Tikun'un ortaya çıkabilmesi için önce Tohu ile karşılaşılmalı ve düzeltilmelidir. Dolayısıyla, büyük kız kardeş Lea, Rahel'den önce gelmelidir. Yakov'un evlilikleri tesadüf değil, kozmik eylemlerdir. Tohu ve Tikun'u evlendirerek, kırık olanı ve uyumlu olanı tek bir insan kalbinde birleştirir.
Lea'nın gizliliği, Tohu'nun vahşi ışığının şefkate dönüştüğü potadır. Rahel ise bunun aksine, konuşma ve ifade dünyasının açığa çıkmış yüzüdür. Rahel’in babasının putlarını çalması hırsızlık değil, tikkun'dur. (Bereşit 31:19)
O evin son büyüsünü ortadan kaldırarak İsrail'in dilinin saf hale gelmesini sağlamıştır. Putperestliğe hapsolmuş olan bilginin son kıvılcımları kutsallık için geri kazanılmıştır.
Bilhah ve Zilpah bile gereklidir. Oğullarından, dünyanın sınırlarını devriye gezen kabileler ortaya çıkar. Yargılayan Dan, koşan Naftali, kamp kuran Gad, ekmeği zengin olan Aşer. Onlar, varoluşun sınırlarını kurtaran Şehina'nın dış uzantılarıdır.
Bütün bunlar, başkalarının göremediğini uzaktan gören Yişkah (Bereşit 11:29) olarak bilinen Sara ile başlar. Adı "bakmak" anlamına gelir. Yişkah, peygamberlik görüşüdür. Onda, gizlenme tohumu kahkahaya dönüşür. İmkansızlığa gülen kişi, imanın ta kendisinin annesi olur.
Her biri Tohu'nun düzeltilmesinin bir aşamasıdır. Önce görme (Sara), sonra ayrılık (Rebeka), sonra kırık ışığın içsel iyileşmesi (Lea), sonra vahiy ve ifade (Rahel). Onlar aracılığıyla, ahit gizli olanın alanından konuşulanın alanına, sessiz ışıktan kelimeye doğru ilerler.
Lavan'ın evi, Şehina'nın kendi yansımasının paramparça olduğunu gördüğü ve yine de onu sevmeyi seçtiği aynadır. Her anaerkil o aynaya girer ve bütünlüğün bir parçasını geri getirir.
Nahaş (Yılan) Etz Hayim'in gövdesine dolanır, ancak şimdi bir zamanlar kirlettiği şeyi korur. Çünkü yılanın yolu da dönüşüme uğrar. Kurnazlık - Bilgeliğe, Sahip olma arzusu ise Hakikat açlığına dönüşür.
Anaerkiller, o büyüleyen yılanın ışığını alırlar ve onun nasıl aydınlatılacağını öğretirler. Lavan’ın evi boşalır; kıvılcımlar yuvalarına döner.
Böylece gizem çözülüyor. Tüm anneler Lavan'ın evinden gelmelidir. Çünkü o ev Tohu'nun kalıntısıdır ve dünyanın kurtuluşu, kutsallığın kıvılcımlarının karmaşa yerinden geri alınmasını gerektirir.
Anaerkiller şifacılarıdır. Gizliliği - Açığa, Gözyaşlarını - Kahkahaya, Tohu'yu - Tikun'a dönüştürürler.
İyov’un sorduğu gibi, “Kim temizi kirli bir şeyden çıkarabilir? Hiç kimse.” (İyov 14:4) Oysa anaerkiller tam olarak bunu yaparlar. Saf olanı kirliden, kutsallığı aldatmadan, imanı şüphe toprağından çıkarırlar.
Onlarda Lavan'ın kaotik dünyası İsrail'in rahmine dönüşür. Hayat Ağacı, onların rahimleri aracılığıyla yeniden büyür.
Ve unutmayın sizler de onların manevi torunlarısınız…… Kıvılcımları toplamaya hazır mısınız?
Moşe PASENSYA
Geçen haftanın peraşasını okudunuz mu?


Yorumlar