VAŞTİ VE ESTER: FEMİNİST BİR BAKIŞ AÇISI

6 gün önce
3 dakikada okunur

Merhaba sevgili okuyucularım.

Purim yaklaşıyor. Hikaye aynı ama yaşam şartları ve duygular da neredeyse aynı.

Ben bu hafta sizlere bu Pers'li iki kadının yani kraliçelerin tamamen feminist durumlarla ama farklı uygulamalarla bu hikayeye nasıl damga vurduklarını anlatmaya çalışacağım.

Hayal gücü insanları farklı analizlere de götürebilir değil mi?

İki Pers kraliçesinin arasındaki ilişki, Purim öyküsünü anlamak için hayati önem taşır.

Vaşti ve Ester hiç karşılaşmasalar da,aralarındaki ilişki Ester kitabındaki olayları anlamak için çok önemlidir.

Vaşti ilk bölümün sonunda ortadan kaybolur ,Ancak kitabın geri kalanına uzun bir gölge düşürür.

Birinci bölümde Vaşti ile karşılaştığımızda onun hakkında şunları öğreniyoruz.

Güzel ve inatçı.iyi bir şölen veriyor.

Kralın huzuruna çıkışını yalnızca onun isteklerine göre düzenlenmesine karşı çıkıyor.

Bu son suçu nedeniyle ağır bir bedel ödüyor,tacını kaybediyor ve kralın huzurundan sonsuza dek sürgün ediliyor.

1.bölümün sonunda, Ahaşveroş'un sarayındaki bir kadının görevine bağlı olması ve kralın emrettiği gibi huzuruna çıkması gerektiği açıkça anlaşılıyor.

Kadın itaatkarlığının önemi, bölümün son ayetinde Ahaşveroş'un tüm tebaasına gönderilen ve onlara ''her erkek kendi evinde hüküm sürmelidir''diye açıkça hatırlatan bir fermanla daha da doğrulanıyor.

Buna karşılık, Ester ilk başta Vaşti'nin mükemmel zıttı olarak sunulur. Vaşti iradeli ve bağımsızken, Ester pasif ve itaatkardır.

İbranice''Lekakh''(kıssadan hisse )kelimesinin sürekli olarak uygulanması dikkat çekicidir.

Mordehay tarafından evlatlık kızı olarak ''alınır'', kralın haremine ''alınır'' ve kralın huzuruna ''çıkarılır''. sarayda kimliğini açıklamaz'' çünkü Mordehay ona Yahudi olduğunu söylememesini emretmiştir.

Haremde hiçbir şey istemez,sadece kralın hadımı Haggai'ın ona vermeyi seçtiği her şeyi kabul eder. Kraliçe olarak taç giydikten sonra bile, Ester'in Mordehay'ın emirlerine,onun himayesi altında olduğu gibi itaat etmeye devam ettiği söylenir.

Ahaşveroş'un Ester'i sevmesi şaşırtıcı değildir.

O,itaatkarlığın modelidir, Vaşti'nin tam bir panzehiridir.

Ester,Ahaşveroş'un kraliçesi olarak durumu çok iyi anlıyor.

Mordehay ona kralın huzuruna çıkıp Yahudiler adına araya girmesini emretti ğinde, Ester kralın huzuruna davetsiz çıkanların ölüme mahkum edildiğini herkesin bildiğini söyler. Selefinin kaderinden kraliçenin görevinin çağırıldığında gelmek olduğunu öğrenmiştir.

Mordehay, Ester'e ulusu için yalvarmanın onun sorumluluğu olduğunu ısrarla söyler.

Bu, Ester için bir kriz anı. Üvey babasına ve kocasına olan çelişkili itaatleri arasında sıkışıp kalmış durumda. ayrıca, kralın huzuruna çağırılmadan gelmesi, Vaşti'nin yerine geçme rolünden vazgeçmek anlamına geliyor.

Vaşti'nin kişiliğinin tam zıddını temsil ettiği için kraliçe olarak seçilmişti.

Ester'in konumu, kimliği ve muhtemelen hayatı, krala olan itaatine yakından bağlı.

Kaderin bu anında Ester, aynaya bakar ve aslında Vaşti'den o kadar da farklı görünmediğini keşfeder.

İşleri kendi eline alır ve her iki otorite kaynağına da karşı çıkar.

Ester, Mordehay'ın planını kontrol altına alır, uygun gördüğü şekilde değiştirir ve düzeltir.

Vaşti gibi o da ancak zam anın doğru olduğuna karar verdiğinde kralın huzuruna çıkacaktır.

Bu durumda üç günlük oruçtan sonra Mordehay'ın önerisini takip edip sadece dilekçesini sunmak yerine, Vaşti'nin yaptığı gibi bir dizi şölen verecektir.

Başarılı olmak için, reddedilen eski kraliçenin bazı yönlerini benimsemesi gerektiğini fark eder.

Ebette, Vaşti'nin neden kralın huzuruna çıkmayı reddettiğini tam olarak bilmiyoruz.

Bu,mahremiyetinden (midraş)kaynaklanmış olabilir.

Ester Babillilerin önerdiği gibi (Talmud) anlatılanlara göre o günkü görünümünden memnun olmayabilir.

Belki de kaprisliydi. belki de bağımsız bir bütünlük duygusu için savaşan bir proto-feministti.

Her halükarda, Vaşti'nin itaatsizliği kariyerine ani bir son veriyor ve kaderi,her yerdeki kadınlara ibretlik bir ders olarak kasıtlı bir şekilde tasarlanmış.

Ester dindaşlarını kurtarmak için gücünü toplarken, dışlanmış selefinin deneyimlerini yeniden gözden geçirmeli ve onlardan ders çıkarmalıdır.

Ester daha hesaplı, daha incelikli (daha ilahi ilham almış) ve sonuçta Vaşti'den çok daha başarılıdır. Ancak zafer kazanmak için Ester.

Vaşti'nin imajıyla yüzleşmeli ve Vaşti'nin özelliklerini kendi içinde benimsemeli.

Bu bayram sınırlarımızı keşfettiğimiz ve sorguladığımız bir bayramdır.

Başka insanlar gibi giyiniriz.

Bazılarımız farklılıkların bulanıklaşacağı noktaya kadar içki içer.bu bayramın ruhuna uygun olarak ve kahramanımız Esteri'n mirasını takip ederek, kimleri taklit ettiğimizi ve kimlerden uzak durduğumuzu yeniden gözden geçirmeye teşvik ediyorum.

Ester gibi, korktuğumuz kişilerden çok da farklı olmadığımızı ve en önemli derslerin en beklenmedik öğretmenlerden öğrenilebileceğini keşfetmeliyiz.

Sevgili okurlarım kadın olarak kimliğimizin ve haysiyetimizin asla ayaklar alınmasına izin vermemeliyiz.

Hag Purim Sameah.

SARA YANAROCAK

Bir önceki yazımı okudunuz mu?

BARIŞSIZ YAŞAMANIN BEDELİ