KATAR (3) Son Bölüm
Katar etki alanı bağlamında son 30 yılın en başarılı jeopolitik öyküsü. Ortadoğu’nun kilit diplomatik oyuncusu.
Yerli halkı 300 bin kişiden ibaret, geçmişi sadece 55 yıllık olan bu küçücük ülke, Katar, ayrıntılarına daha önceki yazılarımda değindiğim bu ‘’yumuşak gücü’’yle dünyayı neden / nasıl bu kadar etkiliyebiliyor?
Küçücük nüfusuna oranla gayet geniş olan maddi kaynaklarını, amaçları için en verimli şekilde kullanarak.
Seçtiği ülkelerde ‘’Katar milli servet fonu’’ndan yüzlerce milyar dolarlık yatırımlar yaparak.........ki bunların en önemlileri, en büyük Avrupa bankaları, özellikle Londra’da gayrimenkuller, uluslararası şirketler, spor ve özellikle futbol. (2022 FIFA dünya kupasını Katarda düzenlemeyi başardı. Bu başarı için bazı yetkililere ne kadarlık bir ‘’bağış!’’ ta bulunduğu gazete manşetlerine yansıdı.)
Üniversite ve Araştırma Enstitülerine ve müttefiklerine mali destek vererek
İnsani yardumlarda bulunarak ve diplomatik gücünü arttıracak ‘’teşvik”ler vererek.
İlk yazımda da belirttiğim gibi çok değişik ülke ve örgütlerle sıkı ilişkiler kurarak, (örneğin Müslüman Kadeşler ile organik bağları nedeniyle kesinlikle İsrael karşıtı olmasına rağmen, bırakın İsrael’le ilişkide olmayı, İsrael başbakanlığında çalışan bazı personeli ‘’danışman ‘’ olarak kullanma becerisini gösteren bir ülke Katar!)
1996 yilinda yayına baslayan El Cezire TV kanalı sayesinde Ortadoğu ve hatta dünya gündemine etkide bulunabilmesi, (kanal tamamen ülke amaçlarına hizmet eder ve olayları onların belirlediği narativler şeklinde sevis eder)
Oynak bir politika izlemesi, değişik kutuplarla uyum sağlayabilmesi (örneğin Sünni blokun önemli bir üyesi olmasına rağmen Şii İran ile de iyi geçinebilmesi)
Dizinin ilk yazısında ufak bir spoiler yapmış ve Katar’ın üstün terziliğinden söz açmıştım. Katar’ı Batı dünyasıyla ilişkilerinde müşterisine göre elbise dikmesini bilen usta terzilere benzetenler var. Doğru bir tespit. Kendisine değişik şekillerde bağladığı batılı yetkililerin her birine neler söyleyeceğini, onları nasıl elde edeceğini çok iyi bilen bir oyuncu Katar.
Ve artı ve eksilerini çok iyi bilen ve buna göre hareket eden bir ülke. Örneğin askeri gücünün eksikliğinin farkındadır ve bunu kullanmaz/ kullanamaz. Bunun yerine parasal gücünü, arabuluculuk becerilerini, medya gücünü kullanarak ülkeyi önemli bir konuma taşımayı başarır.
Ayrıca ABD ile kurmuş olduğu stratejik iş birliği, -ki ülkesinde ABD ‘ nin Ortadoğu’daki en büyük askeri üssünü barındırıyor- ona üstün bir korunma ve prestij sağlıyor.
Peki tüm bunları saydıktan sona Müslüman Kardeşlerle bağları ve bu ideolojiye sahip çıkması ABD ile ilişkilerinde sorun yaratmıyor mu?
Evet, yaratıyor; ancak ABD özellikle Ortadoğudaki üssü ve ekonomik çıkarlarını, -ki bunlar iş adamı / Başkan Trump zamanında daha da arttı-, büyük doğal gaz kaynaklarını düşündüğünde Katar’ın Müslüman Kardeşler ideolojisine ve Hamas hamiliğine göz yummayı yeğliyor. Ayrıca ABD’nin kaşısında olan bu İslami örgütlerle bir iletişim kanalını korumuş oluyor.
Kısa bir örnek:
İlk başkanlık döneminde Trump basına açık bir toplantıda, çok açık bir dille Katar’ı terörizme destek vermekle suçlamıştı.
Ancak ikinci başkanlık döneminde Katar tarafından Trump’a önce 500 milyon dolarlık bir uçak hediye ediliyor, daha sonra da ABD’ye bir trilyon dolarlık yatırım sözü veriliyor.
Ve Katar Emiri Beyaz Saray’da krallar gibi ağırlanıyor.
Katar para gücüyle etki satın alır.
2015 yılından bugüne Washington’daki lobicilik çalışmalarında 250 milyon dolar civarında bir harcama yaptığı söylenir.
Al Thani ailesinin serveti 200 ila 475 milyar dolar arasında bir rakkamdır. Binde birini Washıngtonda politikacı ‘’etkilemeye!’’ yatırırsa ne olur ki?
Bir yanda Hamas’ı, El Kaida’yı destekler, diğer yanda yetkilileri CIA ve Mosad başkanlarıyla el sıkışır.
Yine de ABD ‘nin politik çevrelerinde bu ilişkiye iyi gözle bakmayan politikacılar da mevcut.
Batı dünyası zamanla Katar’ı daha iyi anlayıp politikasını değiştirebilecek mi? (Örneğin Avrupa Katar’dan aldığı büyük miktarda doğal gazı gözardı edebilecek mi?)
Yoksa Katar ikili oynamaktan vazgeçecek mi?
Sanmam ama yine de zaman gösterecek.
Bond, CHAKIM
IYT dip not :
İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.
Bir önceki yazımı okudunuz mu?
Yorumlar