Katar (2) - Akademi ve Medya
- 5 saat önce
- 3 dakikada okunur
Katarın genel çizgilerini önceki yazımda vermeye çalıştım.
Bu yazımda Katarın Müslüman Kardeşler ideolojisine küresel bağlamda yaptığı katkıyı, ve batı dünyasında giderek güçlenen siyasal İslama verdiği desteği incelemek için kullandığı iki değişik kanala odaklanmak istiyorum:
Akademik Dünya ve Medya
Akademik Dünya:
Tüm dünya ülkeleri arasında Katar ABD üniversitelerine açık farkla en büyük bağışları yapan ülke. Resmi sayılara göre 6.6 milyar dolar, bazı denetçi örgütlere göreyse gayrıresmi rakkam 20 milyar dolar.
Bunları yazaken size yeni bir bilgi vermediğimin bilincindeyim.
Ama bilir misiniz ki Katar ABD’deki ‘’K 12’’ eğitim sistemine de büyük bağışlarda bulunur?
K 12 ABD’de yuvadan lise son sınıfa kadarki eğitim sistemini kapsıyor. Yani Katar, ABD’nin bazı yerlerinde 5 yaşından başlayarak 18 yaşına kadar çocukların nasıl, ne fikirlerle eğitileceklerini etkiliyebiliyor.
Arapça öğrenim, sosyal projeler, öğretmen eğitimleri gibi etkinliklerin bütçesi Katar için sorun değildir. Önemli olan bu çabaların sonunda gelişecek olan acendadır.
Bir yandan eğitim sistemine yaptığı cömert bağışlarla yerel halktan övgü alırken, öte yandan Müslüman Kardeşler ideolojisini güzel bir ambalaj içinde sunar Katar.
Ondan sonra da batılılar ‘’yahu ABD’de özellikle Demokratlar nasıl da birdenbire bu kadar progresiv kesilebiliyorlar’’ diye hayretlere garkolur!
Dohadaki ‘’Eğitim Şehri’’ Katarın Batıdaki ve özellikle ABD’deki yüksek eğitim kurumlarını etkiliyen sistemin motoru.
Bu mega yerleşke ‘’Katar Fonu’’ tarafından finanse edilir.
Katar çeşitli üniversiteleri, tüm finansmanlarını sağlayarak, bu yerleşkede eğitim programlarını sunmaya davet eder.
Bu teklifi kabul edenler arasında Cornell, Georgetown, Northwesten, Carnegie Mellon, Virginia Commonwelath gibi isimler de yer alır. Bu üniversitelerin ABD’deki esas merkezlerine de her sene milyonlarca dolar akıtılır.
Bir parantez: Bu projeye katılanlar arasında İsraellilerin iyi tanıdığı bir isim de ‘’şeyh özel danışmanı’’ sıfatıyla yer aldı. Hizbullah lehine casusluk yapmakla suçlanan, ülkeden kaçan ve Dohaya yerleşen eski Knesset milletvekili Azmi Başara.
Başara ayrıca gerek ABD’de gerekse İsraelde kimlerle ilişki kurulması ve kimlerin ‘’beslenmesi’’ konusundaki seçimlerde de Katar yönetimine yardımcı oldu.
ABD üniversitelerine araştırmalar için yüksek fonlar aktarılır.
Akademisyenler siyasal bilimler, Ortadoğu konuları üzerinde araştırmalar yapar ve akademi dünyasına sunar.
‘’Katar’ın akademisyenleri’’ üniversite öğrencilerine çeşitli burs ve fonlar sağlar, çalıştıkları üniversitelerdeki müfredatı belirler, işe alınacak öğretim üyelerini seçer, ve araştırma konularına yön verirler.
Şimdiye kadar bağışların bir kısmı yasal yollarla yapılırken, bir kısmı da masa altından yürütüldü.
Şimdilerde ABD’deki kontrol mekanizması, yani kanun koyucular, akademik gözlemciler/denetçiler gibi kuruluşlar hafiften uyanmaya başladı.
Uyananlardan biri de Texas A&M. Doha şubesini kapatma kararı aldı.
Ama atı alan Üsküdarı geçti mi?........................................Karar sizin.
Geçelim medya bölümüne
Başrolde tabii ki 1996 yılında kurulan El Cezire Medya Ağı (Network).
Fikir babası şimdiki liderin babasının kuzeni Şeyh Hamed bin Casem.
El Cezire doğal olarak Ortadoğu haberlerine odaklanır ve bunları Müslüman Kardeşler ve Hamas ideoloji süzgeçlerinden geçirerek dünyaya servis eder.
El Cezirenin İngilizce yayınları tanınmış batılı gazetecileri kullanır. Bu yayınlarda batıda daha popüler olan insan hakları, anti kolonyalizm gibi konulara odaklanarak kendi anlatacağı narative/öyküye sempatizan bir seyirci kitlesi oluşturur.
Katarın ikili oyunu El Cezirenin Arapça ve İngilizce yayınlarında kullandığı iki apayrı dille belirginleşir. Arapça yayında El Kardawi intihar teröristleri için cihad fetvası verir, İngilizce yayında Katarın doğayı korumada gösterdiği çabalar manşet olur !
El Cezirenin bir üstünlüğü de Ortadoğudaki her savaşta olay yerindeki ilk TV ekibi olmasıdır. Savaş narativini de o belirler.........Neden acaba ?
Yenilikçidir de Katar.
Yeni sunduğu AJ+, gençlerin dijital dünyasına hitap eder ve Tik Tok, You Tube, X ve Instagram gibi sosyal medya platformlarında boy gösterir.
Bu kez de gençlere yönelik popüler konular, progresiv davalar, insan hakları, batıdaki sosyal eşitsizlik işlenir; böylece sempatizan bir gençlik kitlesi oluşturulmaya çalışılır.
Futbol kulüplerine sponsorluk yatırımları yaparak, hatta bazı kulüpleri ve de maçların yayın haklarını satın alarak, Katar sporsever kitlenin de kalbine ulaşmaya çalışır.
El Cezirenin reklam gelirlerine muhtaç olmaması ona daha geniş bir hareket alanı sunar. Daha zengin, büyük bütçelere gereksinim gösteren progranlar yapmasına olanak sağlar.
2017 yılında BAE, Bahreyn, Mısır ve Suudi Arabistan tarafından Katara uygulanan ambargoda, kaldırılması için istenen şartlar arasında El Cezirenin kapatılması da vardı. Katar buna kesinlikle karşı çıktı. Bu olay da Katarın kendi ‘’yumuşak gücü’’ne verdiği önemi gösterir.
Akademi ve medya Katar yumuşak gücünün iki ‘’olmazsa olmaz’’ıdır.
(Yazı dizisi son bölümüyle devam edecek)
Bondi CHAKIM
IYT dip not :
İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.
Bir önceki yazımı okudunuz mu?
Yorumlar