İSRAEL SEÇİMLERİ ÜZERİNE
İsrael seçim sonuçları için “halk söyleyeceğini söyledi”, “mesajını verdi” anlamına gelen” העם אמר דברו” deyimi kullanılmakta. Halk gerçekten bir tercih belirledi mi, yoksa ülkeyi tam bir belirsizlik içinde mi bıraktı?
Yanıt, sonuçlara hangi açıdan baktığımıza bağlı… Likud taraftarları kamuoyu araştırmaları doğrultusunda kısmen umutsuz girdikleri bu seçimden elde edilen sonuçları tam bir coşku, bayram havası içinde karşılarken, “Değişim” blokunda, özellikle “Yaşar” partisinden pek çok seçmen gecenin ilerleyen saatlerinde göz yaşlarını tutamadı. Şok etkisi yaşadı…
Seçimlerin en belirleyici sonucu İsraelli Arap partilerinin elde ettikleri netice oldu. 2022 seçimlerinde katılım oranı yüzde 53,2 iken bu oran yaklaşık yüzde 76,5’e yükseldi, yüzde 23,3’lük bir artış sağlandı. On yerine 19 sandalye kazanıldı. (Ortak Liste 11, Ra’am 8). Bunda güvenlik güçleri tarafından Arap yerleşimlerinde önü alınamayan yüksek suç oranı, cinayetlerin yarattığı yılgınlık ile Ben Gvir’in kışkırtmaları ve ayırımcı tutumu etkin oldu diyebiliriz. Dışardan müdahale olduğu yönünde ihbarlar da var.
Bu durumda gerek 53 sandalye kazanan mevcut koalisyonun ve de değişim blokunun hükümet kurabilmesi olası görünmüyor.
Mevcut sağ koalisyonun karşısında 67’lik karşı bir blok yer almakta. (Değişim 48+Araplar 19). Bu blok;
· Yemin töreni sonrası ilk oturumunda Knesset başkanını değiştirebilecek,
· 7 Ekim’i soruşturacak devlet tahkikat komisyonunu oluşturabilecek ve Netanyahu hükümetinin yürürlüğe koymaya çalıştığı bazı yasaları önleyebilecektir.
· Belli bir suçtan yargılanan milletvekillerinin başbakanlık yapamayacağı yönündeki “Hok HaNeeşam” yasasının oylamaya getirilmesinin toplumdaki kırılganlık göz önüne alındığında bu yönde bir yasa girişiminde bulunulamayacağına inanmak istiyorum.
Seçimi ilerde bitiren koalisyonun önünde üç seçenek bulunuyor; değişim blokundan bir parti -muhtemelen Bennet veya Liberman ile- koalisyona gitmek, değişik varyasyonlarla bir milli birlik hükümeti oluşturmak veya erken seçim….
Değişim blokunun daha evvelce koalisyon ortağı olduğu Mansur Abbas’ın Ra’am partisi ile koalisyona gitmesinin çok zayıf bir ihtimal olduğunu, Siyonist olmayan bir parti ile oluşturulacak bir azınlık hükümetinin destek görmeyeceğini kesinlikle söyleyebiliriz. Gadi Eisenkot’un seçim öncesi bir azınlık hükümeti olasılığını gündeme getirmiş olması kanımca çok önemli taktik bir hata olmuştur.
Değişim blokunun Arapların dışardan desteği ile 67 sayısına ulaşabilmesi mümkünse de bu blokta bile mevcut görüş ayrılıkları göz önüne alındığında, bu tür bir hükümet kurma girişiminin ülkedeki çatlağı daha da derinleştireceğine inanıyorum.
Revizyonist hareketin öncüsü Zeev Jabotinsky’nin 1940’te yayınlanan “The Jewish War Front” kitabında aktarılan ve hareketin ilkelerinin yer aldığı 1934 tarihli şu görüşünü aktaralım:
“Başbakanın Yahudi olduğu her kabinede, başbakan yardımcılığı bir Arap’a teklif edilmelidir.”
Bu öneri Jabotinsky’nin henüz kurulmamış devletin yönetimi için öngördüğü temel bir ilkeydi. O yıllarda Eretz İsrael’de Arap nüfusun Yahudi nüfusunun üç katı olduğunu da dikkate alalım. Yahudiler henüz azınlıktaydı ancak Revizyonist akımın lideri göçlerle Yahudi bir çoğunluğun oluşmasını öngörmekteydi.
Evet İsrael sağının önderi Jabotinsky’nin öngördüğü bu demografik gerçeği hazmetmenin zamanı gelmedi mi? Her gün Arap doktorlarla iç içe yaşıyoruz, sağlığımızı teslim ediyoruz, ilacımızı eczanelerde onlardan alıyoruz, hastanelerde genelde Arap hemşireler bizleri tedavi ediyor. Otobüslerde onlarla yolculuk ediyoruz.
Bu topraklarda bir İsrael devletine bağlılığını kabul eden, bunu beyan ve eylemleriyle kanıtlayan İsraelli Araplarla -Batı Şeria ve Gazze’de yaşayan Filistinlilerle değil- en temel demokratik ilkelerde birleşmek, onların da yönetime katkılarını kabullenmek zamanı gelmedi mi?
Av. Yakup BAROKAS
IYT dip not :
İfade edilen görüşler İYT web portalının editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Yazarların düşünceleri sadece kendilerini bağlar.
Bir önceki yazımı okudunuz mu?
Yorumlar