Felix Bloch



Bu hafta sayfamız Nobel ödüllü fizik profesörü Felix Bloch’u ağırlıyor.


Yaşam öyküsü kendi yüksek öngörüllüğü ile şekillenen Bloch doğru zamanda aldığı göç kararı ile Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etmiş, bu sayede de MRI cihazlarının gelişimine önemli katkıları olmuştur.


Bloch 1905 yılında İsviçre’nin Zürih kentinde doğdu. Babası hep okumak isteyip okuyamamış tabiri caiz ise hayat okulunda okumuş bir çiftçidir. Oğlunun çok iyi eğitim almasını istemektedir. Devlet ilkokuluna başlar, okul Almancadır. Almancası elbette vardır ama ilk defa yüzüne “aksanı” vurulur. Yahudi kimliği ve aksanı yüzünden ayrımcılığa uğrar bunu hiç unutmaz, Nobel Ödülü aldığı zaman yaptığı röportajlarında da hatırlatır.


İlkokulda çok başarılı olur, piyano çalmaya başlar. Gymnasium'da eğitim görmeye başlar. Fiziğe karşı ilgisi de bu zamanlarda filizlenir.


Bloch 1927'de mezun oldu. Werner Heisenberg ile çalışmak üzere Leipzig'e gitmesi için teşvik edildi. Bloch, Heisenberg'in ilk yüksek lisans öğrencisi oldu ve 1928'de doktorasına başladı.


1932'de Bloch, "Privatdozent" (öğretim görevlisi) olarak pozisyon almak için Leipzig'e döndü. 1933'te, Hitler iktidara geldikten hemen sonra, Institut Henri Poincaré'de ders vermek için Paris'e gitmeden önce işinden ayrılmak zorunda bırakıldı. Zürih’e döndü, bir yol ayrımındaydı. Belki yıllar aksanını düzeltmişti ama Yahudi kimliği duruyordu bunu saklamıyor utanmıyordu ancak rüzgar değişiyordu.

1934'te Stanford Fizik başkanı Bloch'u fakülteye katılmaya davet etti. Bloch teklifi kabul etti ve Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. 1938 sonbaharında Bloch, nötronun manyetik momentini belirlemek için Berkeley'deki California Üniversitesi'nde 37 inçlik siklotron ile çalışmaya başladı. Bloch, Stanford'da teorik fizik profesörü oldu. Bu kürsü onunla kurulmuştu. 1939'da Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığına geçti. Aynı yıl Avrupa kan gölüne dönmeye başlamıştı.


İkinci Dünya Savaşı sırasında Bloch, Los Alamos'taki atom bombası projesi üzerinde kısa süreli çalıştı. Laboratuvarın askeri atmosferinden hoşlanmayan ve oradaki teorik çalışmalarla ilgilenmeyen Bloch , Harvard Üniversitesi'ndeki radar projesine katılmak için bu projeden ayrıldı.


Bloch, nükleer manyetik indüksiyon konusundaki çalışmaları nedeniyle 1952 Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü. 1954 yılında Profesör Bloch CERN'in ilk Genel Direktörü oldu. 1964'te Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi'ne yabancı üye olarak seçildi. Bloch, 1983'te Zürih'te öldü.