Sadece Güzel Şeyler

Bondi CHAKİM
3 gün önce
3 dakikada okunur

Yeni yılın ilk yazısı benim için.

Sadece güzel şeylerden söz açacağım bugün.

Nerden başlasam?

Dilerseniz iki senedir yedi ayrı cephede savaşmış ama buna rağmen parası değer kazanmış bir İsrael mucizesinin nedenlerinin birinden.

*Exitlerden.

İsrael hi-tech’i doğduğundan bugüne, en yüksek exitleri başarmış beş şirketten.

Beşinci sırada Mellanox yer alıyor. Birkaç yıl evvel NVIDIA tarafından 6.9 milyar dolara satın alındı. NVIDIA bugün Google, Apple, Microsoft gibi dev teknoloji şirketlerinin de önünde, dünyanın en değerli şirketi. 4.5 Trilyon Dolar değerinde. Bu başarıya ulaşmasında muhakkak ki Mellanox’un da bir payı oldu.

Dördüncü sırada Armis var. Service Now tarafından 8 milyar dolara satın alınmış. Çocukluk ve gençlik yıllarında çok maddi sıkıntı çekmiş, 37 ve 40 yaşlarındaki iki genç girişimcinin sinderella öyküsü.

Üçüncü sıra Mobileye’a ait. İsraelin son yıllarda yetiştirdiği teknoloji dehalarından Amnon Şaaşua’nın ‘’bebeği’’!. 2017 yılında 15 milyar dolara İntel tarafından satın alındı Mobileye. Şaaşua çalışmalarına devam ediyor. Birazdan okuyacaksınız.

İkinci sıra CYBERARK’a ait. Dünya cyber/siber devi, -ki onun da kurucusu ve büyük ortağı İsraelli- Palo Alto tarafından 25 milyar dolara satın alınmış.

(Palo Alto bugünlerde galiba ufak(!) bir alım daha gerçekleştirecek. Sadece 400 milyon dolara KOI (kuranlar İsrael Savunma Kuvvetlerinin 8200 adlı biriminden çıkışlı) şirketini satın alması söz konusu)

Siber güvenliğe ilgi durmak nedir bilmiyor. Dünya devi Cisko’nun da Eksonius’u 2 milyar dolara satın alması bugünlerde yine söz konusu.

İlk sırada ise WIZ yer alıyor. 2020 yılında Assaf Rappaport ve ekibi tarafından kurulan bulut güvenliği konusunda uzman şirket kısa süre önce Google tarafından tam 32 milyar dolara satın alındı.

Exitler konusunu kapatmadan ufak bir dipnot:

Yukarda sözü geçen Şaaşua yeni şirketi AI21 Labs’i de 2-3 milyar dolar gibi sembolik(!) bir fiyata NVIDIA’ya satmayı düşünüyor. (NVIDIA’nin Kiryat Tivonda kuracağı muazzam kampusta on bin İsraelli çalışanına yer vereceğini daha önce yazmıştım)

Ve bu exitler durmak nedir bilmiyor.

2025 yılında, savaşa rağmen ve WAZE, Cyberarc ve Armis exitlerini sayım dışı tutmak kaydıyla , İsraelliler hı-tech, startup ve kamu şirketlerinden hisse senedi satarak tam elli milyar, 50 000 000 000, şekelin sahibi oldular.

On bin İsraelli çalışan şekel milyoneri oldu geçtiğimiz yıl.

Şimdi de Savunma Sanayiine geçersek:

Rafael Almanya’ya iki milyar Avro /EURO cıvarında tanksavar füze sistemi dışsatımı gerçekleştirecek.

1948 yılında kurulan ve onbin çalışanı olan şirket 2025 yılının sadece ilk yarısında 9.3 milyar şekellik satış gerçekleştirmiş. Bu rakkam 2024 yılına oranla yüzde 68’lik bir artışa işaret ediyor.

65.7 milyar şekellik bir ‘’bekleyen siparişler’’ portföyüne sahip.

Rafael’in geliştirmiş olduğu savunma sistemleri arasında Demir Kubbe, Spike füzeleri, David’in Sapanı ve son olarak da Or Eytan, (Laser) da var.

İsrael Havacılık Sanayii ise 3.7 milyar Avroluk Hets /OK satışı için Almanya ile anlaşmış durumda.

Hets’in dördüncü nesil modelini de isteyen Almanların bunlar için de ek bir sipariş vermesi kesin gibi.

IAI yılın ilk dokuz ayında beş milyar doların üstünde satış gerçekleştirmiş.

Bekleyen siparişler 26.5 milyar dolar.

Elbit’e gelince:

2025 yılı satışlarının 8 milyara ulaşması -veya geçmesi- bekleniyor.

Bekleyen sipariş miktarı ise 25 milyar doları geçiyor.

JNF USA, (Keren Kayemet Leİsrael ABD şubesi) öncülüğünde ve desteğinde GCI, (Galilee Culinary Institute) projesi bu savaş yılında devreye girdi ve 2026 yılında kuracağı kampustaki okulda ilk ders yılı açılacak.

İsraelin kuzeyinde Galil’de büyük bir yemek pişirme, (culinary) yerleşkesinin bir parçası olacak bu okul.

Yemek pişirme/ mutfak konusunda herşey olacak bu kampüste.

Okulundan tutun, sayısız gurme lokantalara kadar. Amaç Galil bölgesini kalkındırmak ve gurme mutfağıyla iç ve dış turizmi canlandırmak.

Projeye şu ana kadar yüz milyon şekellik yatırım yapıldı bile. Hepsi JNF’in ABD’de topladığı bağışlardan!.

Projenin başında New York’taki ünlü La Boite lokantasının şefi baharat kralı, yemek kitabı yazarı, İsrael doğumlu Lior Lev Sercarz var.

Ekonomik çevrelerin öngörülerine göre İsrael önumüzdeki iki yılda senede yüzde dörtlük bir büyüme hızı yakalayacak ve bütçe açığı yüzde üçe inecek. İnanılması güç rakkkamlar, hele savaştan henüz tam olarak çıkmadığımız da düşünülürse..

Merkez Bankası/Bank İsrael Pazartesi günü faiz oranlarını tekrar düşürdü.

Politik konulara hiç girmedim ve bu arada şer ekseninin kıdemli üyesi Sayın Maduro’non Trump tarafından ABD ‘de zorunlu tatile çıkartılmasından ve kadim İran halkının uyanışa geçip 21nci yüzyılda elektriği suyu olmayan bir halkın parasının Hizbullah, Hamas gibi terör örgütlerine akıtılmasının hesabını sormak istemesinden söz açmaya da yerim kalmadı.

Dünyanın her tarafında antisemitizmin tavan yaptığı bu günlerde İsrael’de yaşamayıp da nerde yaşayayım ?

Haaa burada yanlış giden şeyler hiç mi yok?

Var, hem de pek çok.

Ama bunları düzeltmek için kaçmadan mücadele etmek de yaşama anlam katan bir öğe oluyor.

Ki yaşamda anlam arayanlar için çok önemli.

*Exit: Kısa zamanda büyük ticari başarıya ulaşan İsraelli teknoloji startuplarının yabancı dev şirketler tarafından büyük meblağlar karşılığında satın alınması.

Not: Birkaç gün önce yitirdiğimiz, yıllar önce ‘’Bülten’’ kanalıyla beni yazı yaşamıyla tanıştıran, İsraeldeki Türkiyeli toplumun örnek insanı, toplum gönüllüsü, entelektüel ve etik değerlerin, erdemlerin bir numaralı savunucusu ve uygulayıcısı merhum Nesim Güveniş’i saygıyla anıyorum. Mekanı cennet olsun.

Bondi CHAKIM

Bir önceki yazımı okudunuz mu?

Din böyle bir şey olmamalı !