İYT | SEÇİM 2026 – SEÇMEN BİLGİLENDİRME REHBERİ
İYT | SEÇİM 2026 – SEÇMEN BİLGİLENDİRME REHBERİ
BİLGİYLE KARAR VERİN
BENJAMIN NETANYAHU VE LİKUD – İSRAEL SİYASETİNDE UZUN SÜRELİ İKTİDARIN SEÇİM SINAVI
İYT Seçim 2026 – Seçmen Bilgilendirme Rehberi'nin altıncı ve son bölümünde, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi'ni ele alıyoruz.
1973 yılında kurulan Likud, İsrael siyasetinin en köklü partilerinden biri. 1977'de ilk kez iktidara gelen parti, özellikle son yirmi yılda ülkenin siyasi yönetiminde belirleyici rol oynadı.
27 Ekim 2026 seçimlerine mevcut iktidar partisi olarak katılan Likud, güvenlik politikaları, ekonomi, yargı sistemi, din devlet ilişkileri ve dış politika konularındaki geçmiş icraatları ile geleceğe yönelik açıklamaları üzerinden değerlendiriliyor.
Bu yazıda Netanyahu'nun yaşam öyküsünü, siyasi kariyerini, Likud'un temel ilkelerini, aday listesini, seçim dönemindeki açıklamalarını ve olası koalisyon seçeneklerini inceliyoruz.
Amaç, herhangi bir siyasi parti veya adayı desteklemek ya da eleştirmek değil, seçmenlerin doğrulanabilir bilgilere ulaşmasına katkıda bulunmaktır.
LİKUD | הליכוד
Parti Başkanı: Binyamin Netanyahu (בנימין נתניהו)
Siyasi kimlik: Ulusal liberal sağ – Güvenlik, Yahudi ulusal kimliği ve serbest piyasa ekonomisi odaklı
Binyamin Netanyahu kimdir?
21 Ekim 1949'da Tel Aviv'de doğan Benjamin Netanyahu, tarihçi ve akademisyen Benzion Netanyahu ile Tzila Segal Netanyahu'nun oğludur.
Üç erkek kardeşin ortancası olan Netanyahu, çocukluğunun bir bölümünü İsrael'de, bir bölümünü ailesinin akademik çalışmaları nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri'nde geçirdi.
Ağabeyi Yonatan Netanyahu, 1976 yılında Uganda'daki Entebbe rehine kurtarma operasyonunda hayatını kaybetti. Bu olay, Netanyahu ailesinin kamuoyunda tanınmasında ve Binyamin Netanyahu'nun güvenlik konularına yönelmesinde önemli bir yer tuttu.
Netanyahu, 1967 yılında İsrael'e dönerek askerlik hizmetine başladı. IDF'nin seçkin birliklerinden Sayeret Matkal'da görev yaptı ve çeşitli askeri operasyonlara katıldı.
Askerlik hizmetinin ardından ABD'deki Massachusetts Institute of Technology'de (MIT) mimarlık alanında lisans, işletme alanında yüksek lisans eğitimi aldı. Daha sonra Boston Consulting Group'ta çalıştı.
1980'li yılların başında diplomasi alanına yöneldi. 1982–1984 yıllarında İsrael'in Washington Büyükelçiliği'nde üst düzey diplomatik görev üstlendi 1984–1988 yıllarında ise İsrael'in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi olarak görev yaptı.
1988 yılında Likud listesinden Knesset'e seçilerek parlamenter siyasi kariyerine başladı.
1993 yılında Likud Partisi'nin başkanlığına seçildi.
Benjamin Netanyahu, 1996–1999, 2009–2021 ve Aralık 2022'den itibaren üç ayrı dönemde başbakanlık görevini üstlendi.
İsrael tarihinde en uzun süre başbakanlık yapan siyasetçi olarak ülkenin güvenlik, ekonomi ve dış politika alanlarındaki önemli kararlarında belirleyici rol oynadı.
Sara Netanyahu ile evlidir. İlk evliliğinden Noa adlı bir kızı, Sara Netanyahu ile evliliğinden Yair ve Avner adlı iki oğlu bulunmaktadır.
Likud Partisi'nin tarihçesi
Likud, 1973 yılında Menachem Begin liderliğinde çeşitli sağ ve liberal siyasi hareketlerin birleşmesiyle kuruldu.
Partinin önemli kurucu unsurlarından Herut hareketi, Ze'ev Jabotinsky'nin Revizyonist Siyonizm düşüncesinden etkilenmişti.
Likud'un siyasi tarihinde diplomatik girişimler de önemli bir yer tutuyor.
1977 seçimlerinde Menachem Begin'in liderliğindeki Likud'un iktidara gelmesi, İsrael siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu. Bu sonuç, devletin kuruluşundan beri ülke yönetiminde ağırlığı bulunan İşçi Partisi çizgisinin uzun süreli iktidarını sona erdirdi.
Likud hükümetleri, İsrael'in güvenlik politikaları, ekonomik dönüşümü ve bölgesel diplomatik ilişkilerinde önemli kararlar aldı.
Menachem Begin döneminde 1979'da Mısır ile imzalanan barış anlaşması, İsrael'in bir Arap ülkesiyle gerçekleştirdiği ilk barış anlaşması oldu.
Netanyahu döneminde 2020'de başlayan Abraham Anlaşmaları ise Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Fas ile ilişkilerin normalleşmesinde önemli rol oynadı.
Bu gelişmeler, Likud hükümetlerinin güvenlik politikalarının yanı sıra bölgesel diplomasi alanında da etkili olduğunu gösteriyor.
Parti sonraki yıllarda Yitzhak Shamir, Ariel Sharon ve Binyamin Netanyahu gibi liderler tarafından yönetildi.
Netanyahu'nun liderliği döneminde Likud, İsrael sağının en büyük siyasi gücü konumunu uzun süre korudu.
2022 seçimlerinde 32 milletvekilliği kazanan Likud, Shas, Yahadut HaTorah, Otzma Yehudit ve Dini Siyonizm partileriyle hükümet kurdu.
Likud'un siyasi kimliği
Likud'un siyasi çizgisi genel olarak ulusal liberal sağ şeklinde tanımlanıyor.
Partinin temel yaklaşımında İsrael'in Yahudi ulusal kimliğinin korunması, güçlü askeri caydırıcılık, güvenlik politikalarında kararlı tutum, serbest piyasa ekonomisi ve özel girişimciliğin desteklenmesi bulunuyor.
Likud, İsrael toplumunun farklı sosyal, ekonomik, kültürel ve coğrafi kesimlerinden seçmen desteği alan köklü bir siyasi partidir.
Partinin seçmen tabanı, farklı yaşam biçimlerine, geleneklere ve önceliklere sahip geniş bir toplumsal çeşitlilik göstermektedir.
Likud'un 2026 seçim politikaları
Likud'un 2026 seçimleri kapsamındaki siyasi yaklaşımı; ulusal güvenlik, ekonomi, yargı sistemi, askerlik yükümlülüğü ve dış politika gibi temel konularda şekilleniyor. Aşağıda, partinin resmî ilkeleri, Binyamin Netanyahu'nun kamuoyuna açıkladığı hedefler ve mevcut hükümetin uyguladığı politikalar ayrı ayrı ele alınmaktadır.
1. Ulusal güvenlik ve savunma
Likud'un siyasi yaklaşımında ulusal güvenlik merkezi bir yer tutuyor.
Netanyahu, İsrael'in askeri caydırıcılığının korunmasını, İran'ın nükleer ve bölgesel askeri kapasitesine karşı mücadeleyi, Hamas ve Hizbullah gibi örgütlerden kaynaklanan tehditlerin önlenmesini temel güvenlik öncelikleri arasında gösteriyor.
7 Ekim 2023 saldırıları ve ardından yaşanan savaş, 2026 seçim kampanyasının başlıca konularından biri.
Likud, savaş dönemindeki askeri operasyonları ve güvenlik kararlarını ülkenin savunulması için gerekli adımlar olarak sunuyor.
Muhalefet partileri ise 7 Ekim saldırılarından önceki güvenlik ve istihbarat eksiklikleri ile hükümetin sorumluluğunun kapsamlı biçimde araştırılmasını talep ediyor.
Bu nedenle güvenlik konusu yalnızca gelecek dönemin vaatleriyle değil, mevcut hükümetin geçmiş yönetim performansıyla da yakından ilişkili.
2. 7 Ekim saldırılarının araştırılması
7 Ekim saldırılarının nedenleri ve devlet kurumlarının sorumluluklarının nasıl araştırılacağı, partiler arasındaki temel görüş ayrılıklarından biri.
Likud, soruşturma komisyonunun oluşturulmasında parlamentonun belirleyici rol üstlenmesini savunuyor.
Muhalefetin önemli bir bölümü ise mevcut yasal çerçevede bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurulmasını istiyor.
Tartışmanın merkezinde soruşturmanın gerekliliğinden çok, komisyon üyelerinin nasıl belirleneceği ve siyasi etkiden ne ölçüde bağımsız olacağı bulunuyor.
3. Ekonomi ve hayat pahalılığı
Likud'un ekonomik yaklaşımı serbest piyasa, özel girişimcilik, rekabet ve bürokrasinin azaltılması ilkelerine dayanıyor.
Netanyahu'nun geçmişte Maliye Bakanı olduğu dönemde uyguladığı özelleştirme, kamu harcamalarının sınırlandırılması ve piyasa reformları bu yaklaşımın önemli örnekleri arasında bulunuyor.
Parti, ekonomik büyümenin desteklenmesini, yatırımların artırılmasını ve teknoloji sektörünün güçlendirilmesini öncelikli hedefler olarak sunuyor.
Bununla birlikte 2026 seçimlerinde hayat pahalılığı, konut fiyatları, gıda giderleri ve savaşın kamu bütçesi üzerindeki etkileri önemli tartışma konuları.
Likud'un ekonomik yaklaşımını değerlendirirken açıklanan hedeflerle mevcut hükümet dönemindeki ekonomik sonuçları birbirinden ayırmak gerekiyor.
4. Yargı sistemi ve devlet kurumları
Likud, yargı ile seçilmiş siyasi kurumlar arasındaki yetki dağılımının yeniden düzenlenmesini savunuyor.
Netanyahu hükümetinin 2023 yılında gündeme getirdiği yargı reformu girişimleri, İsrael'de geniş çaplı protestolara ve siyasi tartışmalara neden oldu.
Reformu destekleyenler, seçilmiş hükümetin yetkilerinin güçlendirilmesi ve yargı sistemindeki dengenin yeniden kurulması gerektiğini savunuyor.
Eleştirenler ise önerilen düzenlemelerin yargı bağımsızlığını ve demokratik denetim mekanizmalarını zayıflatabileceğini ileri sürüyor.
Yargı reformu konusu, 2026 seçimlerinde de Likud ile muhalefet partileri arasındaki önemli ayrışma başlıklarından biri.
5. Haredi askerlik yükümlülüğü
Likud'un hükümet ortakları arasında yer alan Shas ve Yahadut HaTorah, yeşiva öğrencilerinin askerlik statüsüne ilişkin özel düzenlemelerin korunmasını savunuyor.
Likud ise askeri insan gücü ihtiyacı ile Haredi toplumunun dini eğitim düzeni arasında siyasi ve yasal bir çözüm bulunmasını hedefleyen yaklaşım izliyor.
Bu konu, özellikle uzun süren savaşın ardından yedek askerlerin ve ailelerinin taşıdığı yük nedeniyle daha fazla önem kazandı.
Muhalefet partilerinin önemli bir bölümü, askerlik veya ulusal hizmet yükümlülüğünün toplumun farklı kesimlerine daha eşit biçimde uygulanmasını talep ediyor.
Likud'un seçim sonrasında oluşturacağı koalisyon, bu konuda kabul edilebilecek düzenlemeleri doğrudan etkileyebilir.
6. Filistin meselesi ve Batı Şeria
Likud, güvenlik gerekçelerini ön planda tutarak mevcut koşullarda bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor.
Netanyahu, Ürdün Nehri'nin batısında bir Filistin devletinin kurulmasını kabul etmeyeceğini açıkladı.
Parti, Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimlerinin korunmasını ve geliştirilmesini destekliyor.
Bu politikalar, Filistin yönetimi ve uluslararası toplumun önemli bir bölümü tarafından eleştiriliyor.
Yerleşimlerin uluslararası hukuk bakımından statüsü de uzun süredir tartışma konusu.
Likud'un yaklaşımı, Yashar ve diğer muhalefet partilerinin bazı güvenlik öncelikleriyle benzerlik gösterse de uzun vadeli siyasi çözüm ve yerleşim politikalarının kapsamı bakımından farklılıklar içeriyor.
7. Dış politika ve bölgesel ilişkiler
Netanyahu'nun siyasi kariyerinde dış politika önemli bir yer tutuyor.
2020 yılında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve daha sonra Fas ile geliştirilen normalleşme ilişkileri, Netanyahu hükümetinin diplomatik başarıları arasında sunduğu gelişmelerden.
Abraham Anlaşmaları olarak bilinen bu süreç, İsrael'in bazı Arap ülkeleriyle ilişkilerinde yeni bir dönem başlattı.
Likud, ABD ile stratejik ilişkilerin sürdürülmesini, İran'a karşı uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesini ve bölgedeki diğer ülkelerle diplomatik ilişkilerin genişletilmesini savunuyor.
Bununla birlikte Gazze savaşı ve bölgesel çatışmalar, İsrael'in bazı uluslararası ortaklarıyla ilişkilerinde önemli görüş ayrılıklarına da yol açtı.
Likud'un 2026 seçim adayları
Likud, 2026 seçimleri için aday listesini parti içi ön seçimler ve parti başkanına ayrılan kontenjanlar yoluyla oluşturdu.
8 Eylül 2026'da açıklanan listenin ilk 20 sırası:
Binyamin Netanyahu – Başbakan, parti başkanı
Eli Cohen – Bakan, eski Dışişleri Bakanı
Amir Ohana – Knesset Başkanı
Yariv Levin – Adalet Bakanı
Miri Regev – Ulaştırma Bakanı
Israel Katz – Savunma Bakanı
Gideon Sa'ar – Dışişleri Bakanı
Ofir Katz – Likud milletvekili
Talik Gvili – Parti başkanı kontenjanından aday
Yoav Kisch – Eğitim Bakanı
Yaakov Bardugo – Parti başkanı kontenjanından aday
Miki Zohar – Kültür ve Spor Bakanı
Almog Cohen – Siyasetçi, eski polis memuru
Amichai Chikli – Diaspora İşleri Bakanı
Elisha Medan – Parti başkanı kontenjanından aday
David Peter – Parti başkanı kontenjanından aday
Moshe Saada – Likud milletvekili
Haim Katz – Bakan, eski Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı
David Amsalem – Bakan
Eti Hava Atiya – Likud milletvekili
Listede mevcut bakanlar, deneyimli parlamenterler ve parti başkanının doğrudan belirlediği yeni adaylar yer alıyor.
Parti başkanına ayrılan kontenjanların kullanılması ve kadın adayların üst sıralardaki temsil oranı, liste hazırlama sürecinde kamuoyunda tartışılan konular arasında bulunuyor.
Likud'un seçim sonrası koalisyon seçenekleri
Likud, 2022 seçimlerinden sonra Shas, Yahadut HaTorah, Dini Siyonizm ve Otzma Yehudit ile hükümet kurmuştu.
2026 seçimlerinde de bu partiler, Netanyahu'nun olası koalisyon ortakları arasında değerlendiriliyor.
Ancak mevcut siyasi ortaklıkların seçim sonrasında aynı biçimde devam edeceği kesin değil.
Özellikle askerlik düzenlemesi, din devlet ilişkileri, bütçe politikaları ve güvenlik konuları koalisyon görüşmelerinde belirleyici olabilir.
Netanyahu'nun hükümet kurabilmesi için yalnızca Likud'un sandalye sayısı değil, birlikte çalışabileceği partilerin toplam gücü de önem taşıyor.
120 sandalyeli Knesset'te güvenilir bir çoğunluk oluşturmak için genellikle en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
Muhalefetteki Yashar, B'Yachad, Yisrael Beiteinu ve Demokratlar gibi partilerin Netanyahu ile hükümet kurmaya ilişkin açıklamaları da olası seçenekleri sınırlandırıyor.
Seçim sonrasında beklenmedik iş birlikleri ortaya çıkması hukuken mümkün olmakla birlikte, bunların gerçekleşmiş siyasi anlaşmalar gibi sunulmaması gerekiyor.
Güncel anketlerde Likud
Ekim 2026'da yayımlanan kamuoyu araştırmaları, Likud'un hala ülkenin en büyük partilerinden biri olduğunu ancak sandalye tahminlerinin araştırma kuruluşlarına göre belirgin biçimde değiştiğini gösteriyor.
Örneğin 14 Ekim tarihli Channel 13 araştırmasında Likud 18 sandalye, aynı dönemde Channel 14/NEXT DATA araştırmasında ise 29 sandalye olarak ölçüldü.
19 Ekim Channel 12 araştırmasında Likud 21 sandalye, Yashar ise 24 sandalye seviyesinde yer aldı.
Bu farklılıklar, araştırmaların seçmen eğilimlerini ve olası koalisyon dağılımlarını aynı şekilde ölçmediğini gösteriyor.
Likud'un 2022 seçimlerinde elde ettiği 32 sandalye, güncel anketlerle karşılaştırma için bir referans oluşturuyor. Ancak anketlerde görülen farklar henüz gerçekleşmiş bir seçim kaybı anlamına gelmiyor.
Özellikle seçim barajı çevresindeki küçük partilerin alacağı oylar, Netanyahu'nun olası koalisyonunun sandalye sayısını önemli ölçüde değiştirebilir.
Anketler seçim sonucu değildir.
Araştırmalar arasındaki farklılıklar, seçmen tercihlerinin farklı yöntemlerle ölçülmesinden ve araştırmaların yapıldığı tarihlerden kaynaklanabilir.
Bu nedenle tek bir anket üzerinden kesin bir seçim veya koalisyon sonucu öngörmek doğru değildir.
İYT'nin Yayın İlkesi
İYT herhangi bir siyasi parti veya adayı desteklememektedir.
Seçim 2026 – Seçmen Bilgilendirme Rehberi, toplumun seçim sürecinde bilgiye erişimine katkıda bulunmak amacıyla hazırlanmaktadır.
Ele alınan siyasi partiler için aynı temel yayın ilkelerinin uygulanması, siyasi tercih ve değerlendirmenin ise tamamen okuyucuya bırakılması esastır.
Bu yazıyla birlikte İYT'nin altı bölümden oluşan Seçmen Bilgilendirme Rehberi tamamlanmaktadır.
Kaynaklar:
The Jerusalem Post – Likud'un 2026 seçim politikaları, 18 Ekim 2026
The Times of Israel – 2026 seçimlerine katılan partiler rehberi, 19 Ekim 2026
N12 / Channel 12 – Likud'un kesinleşen aday listesi, 8 Eylül 2026
Associated Press – İsrael'deki başlıca partiler ve koalisyon dengeleri, 20 Ekim 2026
Likud'un resmî açıklamaları ve parti ilkeleri
Channel 12, Channel 13, Channel 14 / NEXT DATA – Ekim 2026 kamuoyu araştırmaları
Araştırma, derleme ve metin hazırlığında ChatGPT desteğinden yararlanılmıştır. İçerik, kaynaklar ve nihai metin yazar tarafından kontrol edilmiştir.
Ovi R. GÜLERŞEN
Bir önceki yazımı okumak için tıklayın.
Yorumlar