Tahran'ın katilleri bizi yıkamayacak': Arnavutluk Başbakanı İsrael'e destek sözü verdi.
- 1 saat önce
- 4 dakikada okunur
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, "Tahran'ın katillerine karşı yolumuz açıktı: Büyükelçiliklerini ülkeden çıkarmak ve dünyanın en gelişmiş siber sistemlerinden birini kurmak için İsrail ile bağlantı kurmak" dedi.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, ülkesini ABD Başkanı Donald Trump'ın Barış Kurulu'na eklemesinin hemen ardından ve İran'la olası bir gerilimin öncesinde, hassas bir anda İsrael'e gelmişti. Başkan Rama İran'ı yakından tanımakta ve fanatik rejimine karşı hiçbir sevgi beslememekte.
Temmuz 2022'de Arnavutluk, merkezi hükümet sistemlerini, kamu hizmetlerini ve veri tabanlarını hedef alan büyük bir siber saldırıya maruz kalmıştı. Saldırının arkasında Ayetullah rejiminin olduğu kısa sürede anlaşılmıştı. Rama sert bir şekilde karşılık vermiş ve İranlı diplomatları sınır dışı etmişti. Rama Arnavutluk’taki İslam Cumhuriyeti'nin büyükelçiliğini kapattı ve ABD ve İsrail ile güvenlik iş birliğini güçlendirdi.
Rama'nın 2005'ten beri Arnavutluk Sosyalist Partisi'nin başında olması, onu görünüşe göre Trump'la ve İsrael'le birçok konuda aynı fikirde olan dünyadaki tek sosyalist lider yapıyor. Rana İsrael HaYom Gazetesi’ne verdiği röportajda; "Arnavutluk-İsrael ilişkileri stratejik olarak olgunlaşmıştır ve yalnızca güçlenebilir, çünkü bunlar çıkar veya anlık uyum üzerine kurulmamıştır. Bunlar yalnızca çıkarlardan daha derin ve ortak demokratik içgüdülerden daha eski bir şeye dayanmaktadır. Gerçek temeli uzun bir ahlaki hafızadır." diye belirtti.
Aşağıda İsrael Hayom’da Arnavutluk Başkanı Edi Rama ile gerçekleştirilen söyleşi kısaltılarak aktarılmıştır:
"İsrail, öğrenme konusunda referans noktasıdır."
Arnavutluk gibi açık bir Müslüman çoğunluğa sahip bir ülke söz konusu olduğunda, Yahudi devletine dair böyle bir algı kendiliğinden ortaya çıkmaz; özellikle de dış aktörlerin zaten bu ülkeye el uzatmaya ve radikal İslam'ın ateşini körüklemeye çalıştığı bir dönemde.
Rama, "Radikal İslam sadece bir güvenlik tehdidi değil, aynı zamanda kültürel ve medeniyetsel bir tehdittir," dedi. "Liberal demokrasiye ve toplumsal barışa doğrudan bir tehdittir. Çünkü inancı siyasi bir ölüm aracı haline getirir. İlerledikçe toplumları içeriden yok eder, birlikte yaşamı zehirler ve inancı korkuya dönüştürür."
"Balkanlar bu tehlikeyi yakından biliyor. Kimliğin bir silah haline geldiğinde ve dinin siyasi bir araç olarak kullanıldığında neler olduğunu biliyoruz. Arnavutluk'un gücü, din özgürlüğünü garanti eden ve şiddet içeren aşırıcılığa sıfır tolerans gösteren laik bir devlet tarafından desteklenen uzun bir dini hoşgörü geleneğinde yatmaktadır."
"Hamas iki ucu keskin bir kılıçtır."
Arnavutluk Başbakanı, her anlamda oldukça renkli bir figür. Arkasında spor ve sanat geçmişi (milli takımda basketbol oynadı ve daha sonra ressam oldu) ve oldukça sıra dışı hikayeler yatıyor. Örneğin, Arnavutluk'un başkenti Tiran'ın belediye başkanı olarak yaptığı işlerden biri, şehre hayat vermek için binaları parlak renklerle boyamaktı. Tiran'ın dönüşümünü, yatağa bağlı hasta bir kadının aniden makyaj ve ruj sürerek yatağından fırlamasına benzetti. Bu hamleye yönelik eleştiriler Rama'yı yolundan saptırmadı.
"Siyasi söylem veya seçici öfke kılıfına bürünmüş olsa bile, antisemitizmin her türlüsünün normalleştirilmesini kesinlikle reddediyoruz. Filistinlilerle dayanışmanın terör karşısında sessiz kalmayı veya 7 Ekim'deki vahşeti örtbas etmeyi gerektirdiği iddiasını da reddediyoruz; bu olaylar 'eğer' ve 'ama'larla ele alınmamalıdır. Dostluk körü körüne alkış değildir, dostluk yalanları, sloganları ve her iki tarafın da acısını uzatan basitleştirmelerin rahatlığını reddederken yanınızda durma cesaretidir."
Arnavutluk, güvenlik ve terörle mücadele konularında İsrael ile yakın iş birliği içindedir. Başka hangi alanlarda iş birliğinizi derinleştirmek istersiniz?
"İsrael ile iş birliğimiz zaten gerçek ve işliyor, bu nedenle gerçekten önemli olan alanlarda iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyoruz. İlk olarak siber güvenlik. İsrael'in deneyimi ve desteği bize kırılganlıktan dayanıklılığa nasıl geçileceğini gösterdi. Devlet sistemlerini, kritik altyapıyı ve demokrasimizin dijital omurgasını savunmada iş birliğini derinleştirmeyi amaçlıyoruz."
"İkincisi, savunma yetenekleri. İsrael şirketleriyle somut ortaklıklar kurarak, teknoloji transferine, yerel üretime ve eğitime önem vererek Arnavutluk'un savunma sanayisini geliştiriyoruz."
"Üçüncüsü, istihbarat ve terörle mücadele. Sadece klasik terör ağlarına karşı değil, aynı zamanda hibrit tehditlere, etki operasyonlarına ve devlet destekli yıkıcı faaliyetlere karşı da. İsrael'in bu alandaki deneyimi emsalsizdir ve bundan ders çıkarmak stratejik bir önceliktir."
"Dördüncüsü, yüksek teknoloji, sağlık, eğitim ve inovasyon alanlarında iş birliği. Güçlü, modern ve yenilikçi bir devlete saldırmak ve onu zayıflatmak daha zordur."
"Ve son olarak, turizm. Arnavutluk'u ziyaret eden İsraelli turist sayısı geçen yıl neredeyse %800 arttı. Bu, İsraellilerin Arnavutluk'ta kendilerini güvende hissettikleri anlamına geliyor ve güvenlik, güvenin en derin biçimidir. Turizm, insan bağları kurar ve yatırımlara ve uzun vadeli varlığa kapı açar."
İsrael'in yenilikçiliğinin Arnavutluk'un ekonomik kalkınmasına, özellikle teknoloji, su ve enerji alanlarındaki katkısını nasıl değerlendiriyorsunuz?
"İsrael'in inovasyon ekosistemi, Arnavutluk'un bağlantı kurmayı aradığı türden pratik bir deha örneği. Teknoloji alanında, dijital yönetişim, yapay zeka, fintech ve akıllı eğitimde ortaklıklar kurmayı hedefliyoruz ve birkaç ilginç proje üzerinde çalışıyoruz; örneğin, yakında faaliyete geçecek olan ilk dijital banka."
"Su konusunda, değişen iklime uyarlanmış verimlilik ve hassas tarım çözümlerine odaklanıyoruz. Enerji konusunda ise depolama, akıllı şebeke yönetimi ve temiz enerji entegrasyonuyla ilgileniyoruz ve görüşmelerimiz devam ediyor. İsrael'in zekası ve deneyimi, hayal edilebilecek en iyisi."
Arnavutluk, Avrupa Birliği'ne daha derin bir entegrasyon yolunda istikrarlı bir şekilde ilerliyor. Tam üye olarak kabul edildikten sonra bile İsrail yanlısı net bir duruş sergilemeye devam edecek misiniz?
"Arnavutluk, değerlerini ve dostluklarını Avrupa Birliği'ne taşıyacak, girişte bırakmayacak. İsrael halkına şunu söylemek istiyorum: Korku ve nefretin hızla yayıldığı bir dönemde, dünyaya direncin neye benzediğini gösterdiniz. Arnavutluk her zaman yanınızda olacak ve antisemitizmle mücadele edecek."
Ekonomik ortaklık
Ve eğer bu yeterli değilse, Rama İsrail'in sadece ülkesine değil, genel olarak Balkanlar'da istikrarın güçlendirilmesine de katkıda bulunabileceğine inanıyor. "İsrail, ekonomik ortaklıklar, inovasyon ve güvenlik iş birliğinin yanı sıra kültürel ve eğitimsel köprüler aracılığıyla da olumlu bir rol oynayabilir," diye açıkladı. "Güneydoğu Avrupa'daki istikrar, güçlü kurumlardan, güvenilir Avrupa entegrasyonundan ve ekonomik fırsatlardan gelir. İsrail, en güçlü olduğu alanlarda katkıda bulunabilir: teknoloji, girişimcilik, güvenlik uzmanlığı ve gösterişten ziyade inşa etmeyi tercih eden pragmatik düşünce."
Yorumlar