Nazi döneminde çalınan tablo sahiplerine iade edilecek


Fransa ulusal koleksiyonundaki tek Gustav Klimt tablosunu, en eski sahibi holokost kurbanı aileye geri iade edecek Kültür Bakanı Roselyne Bachelot 15 Mart Pazartesi günü bakanlığında düzenlediği basın toplantısında, "Başbakan ve Cumhurbaşkanı ile tam bir mutabakat içerisinde, eserin Nora Stiasny'nin meşru sahiplerine iade prosedürünü başlatacağız" dedi. Avusturya'da arşivlerin yakın zamanda açılması ve tarihçilerin çalışmaları, Klimt tarafından tarafından yapılan tablonun kökenini kesin olarak izlemeyi mümkün kılmıştır. 2018'de Paris'teki Avusturya büyükelçisi, buluntuları müzeye bildirmiş ve aile, 2019 yılında eserin geri verilmesi talebinde bulunmuştu. Yirmi yıldan fazla bir süredir tuvalin ilk alıcısı olan Holokost kurbanı Yahudi sanayici Victor Zuckerkandl'ın ailesinin yağmalanan tablolarının da dahil olduğu "çalıntı eserler" üzerinde çalışan Avusturyalı bir araştırmacı olan Ruth Pleyer da "Olağanüstü ve eşsiz jestiniz için çok teşekkür ederim" dedi. Gustav Klimt'in (1862-1918) bu "Ağaçların Altındaki Güller" adlı resmi, 1,10 metreden biraz daha geniş bir kare şeklinde ve 1905 civarında ülkesinde yaz tatilindeyken bir göl kenarında yapılmış. Eser ressamın dore arka planlardan vazgeçmeye başladığı bir döneme karşılık geliyor. Klimt bu tabloyu ürettiğinde zaten ünlü bir ressamdı. Orsay Müzesi'de resmin yanında yer alan açıklama kısmında, resmin daha önce birçok sergide yer aldığı belirtilmiş; 1908'de Viyana'da, 1909'da Münih'te ve 1910 Venedik Bienali'nde görkemli bir şekilde gösterildiğini söylüyor. Zorunlu Satış France Culture'ün haberine göre; tuval, 1911 yılında Avusturyalı Yahudi koleksiyoncu Viktor Zuckerkandl tarafından "Roses (Güler)" (Almanca "Rosen") adıyla satın alındı. "Güllerle elma ağaçları" ve "Manzaralar" gibi başka isimler de verildi. Tablo nazilerin iktidara geldiği Mart 1938'de yeğeni Nora'ya aitti. Aynı yılın Ağustos ayında, bir Yahudi olarak zulüm gören 40 yaşındaki kadın "mülkün aryanlaştırılması" nedeniyle, tablonun altı ila elli katı daha düşük bir meblağ karşılığında zorla satış yapıllmasına boyun eğmek zorunda kaldı. Bu yağmalanmadaki "anahtar kişi", daha gençken Nora Stiasny ile ilişkisi olan ve 1933'ün başlarında Almanya'daki Nazi Partisi'ne katılan sanatçı Philipp Häusler'dir. Nora Stiasny 1942'de annesi, eşi ve oğluyla birlikte Polonya'da, Izbica gettosunda veya Belzec kampında öldü. Philipp Häusler savaştan sonra insanları iyi niyetine inandıracak kadar kurnazdı. Resmin 1980 yılında tekrar ortaya çıkışı Le Monde gazetesinin haberine göre; resim Paris'teki Orsay Müzesi için 1980 yılında Zürih'teki (İsviçre) Peter Nathan Galerisi'nden satın alındı. Satın alınma sırasında Kanadalı bir patrondan gelen isimsiz bir bağışla mali olarak yardım edilmişti ve eserin kaynağı kusursuz görünüyordu. 1980'de yeniden ortaya çıktığı döneme kadar eser hakkında başka bir bilgiye rastlanmıyor. Daha sonra, Nathan galerisine tuvali tedarik eden aracının, 1938'de tabloyu neredeyse bedava denebilecek bir tutara satın alan, Avusturyalı bir Nazi sempatizanı olduğu ortaya çıktı. Philipp Häusler savaştan sonra insanları iyi niyetine inandıracak kadar kurnazdı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya'da bulunan 2000 kadar sanat eseri MNR, Ulusal Kurtarma Müzesi etiketi altında tutuluyor.




Bizi Takip Edin
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square