Türk Yahudi Toplumu ve Türkiyeliler Birliği

July 16, 2019

Kimileri Türk Yahudi Toplumu ile İsrael’de faaliyet gösteren Türkiyeliler Birliğini benzer, eş nitelikte yapılarmış gibi değerlendirmeye çalışmakta, bu konuda gereksiz karşılaştırmalara girişmektedirler.

 

Bu nedenle, bu haftaki yazımda, İsrael’de yaşayan Türkiyeli Yahudiler ile aynı tarihsel bağlara sahip Türkiye’de yaşayan Yahudiler arasında örgütsel açıdan önemsediğim bazı yapısal farklıklara değinmek istiyorum.

 

Türkiye’de yaşayan Yahudiler, kökleri 1865 yılında düzenlenen “Hahambaşılık Nizamnamesi ”ne kadar uzanan ve Cismani Meclis ile Ruhani Meclis adı altında ikili bir yapılanmayı öngören bir yönetim düzenine sahiptir. Toplum içindeki bu yapılanma bazı farklılıklar göstermekle birlikte “de fakto” olarak günümüze dek gelmiştir. (*)

 

Buna karşılık İsrael’de Türkiyeli Yahudilerin ilk örgütlenmeleri 1937 yılında kurulan “İrgun Ole Turkiya” ve onun devamı sayılabilecek 1960 tarihli “İtahdut Yotsei Turkiya Beİsrael”dir.

 

Bu iki kurum arasında ne amaçları, ne de fonksiyonları açısından bir kıyaslama yapılamaz. Şöyle ki;

 

-İsrael’de sağlık ve eğitim hizmetleri “tatminkâr” bir şekilde devlet tarafından verilmektedir. Oysa Türkiye’de devletin verdiği sağlık hizmeti ve özel sağlık kurumları dışında Yahudi toplumunun kendi özel hastanesi ve ayrıca okulu vardır. Sadece bu iki kurumun devamlılığının sağlanması bile son derece önemli finansal kaynaklara gereksinim gösterir. Giderek küçülen bu toplumun bu yükü daha ne kadar taşıyabileceği ise ayrı bir tartışma konusudur.

 

- İbadet yerlerinin ve din adamlarının finansmanı Türkiye’de keza Türk Yahudi Toplumu tarafından karşılanmaktadır. İsrael’de ise dini mekânların masraflarına devlet karışmamakta ancak bu masraflar bölgesel olarak çevre halkı veya bağış severler tarafından üstlenilmektedir.

 

- Türkiye’de yaşlıları barındırma dâhil muhtaçlara yardım çalışmaları yönetime bağlı dernekler tarafından yerine getirilir. Oysa İsrael’de bu faaliyetler ya devlet tarafından, ya da ülke çapında sivil toplum kuruluşlarınca karşılanır. Diğer bir deyişle İYT’nin bu amaca doğrudan yönelik bir kaynağı bulunmadığı gibi esas kuruluş gayesi de bu değildir.

 

İYT’nin sınırlı bütçesi, ole hadaş çocuklarının eğitimlerine katkıda bulunmak ve devlet yardımlarının yanı sıra yeni ole hadaşlara destek amaçlıdır. İster etkinliklere katılma yolu ile dolaylı şekilde, ister bağış severlerin doğrudan katkıları ile olsun, İYT yardımlarını bu destek ölçüsünde artırabilmektedir.

 

Nitekim geçen yıl 37 öğrenciye burs sağlanmış, her gelen yeni ole hadaş havaalanında karşılandığı anda kendilerine ilk gereksinimlerini karşılamak üzere bir hediye paketi sunulmuştur.

 

-Türkiye’de Yahudi toplumunun gelir elde ettiği veya giderlerini karşıladığı belli sayıda mal varlığı mevcut iken ne yazık ki Türkiyeliler Birliğinin lokali bile kira karşılığıdır. Ve bu yönde bir mekân öncelikli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır.

 

- Türkiye’de Yahudi toplumunun hukuki bir tüzel kişiliği bulunmamakla birlikte -ki bu çok önemli bir eksikliktir- Hahambaşılığın şahsından kaynaklanan bir temsil gücüne sahiptir. Buna karşılık İYT, vakıf benzeri bir statüye sahip “amuta” diye adlandırılan, bakanlıklar ve Sohnut düzeyinde bir tanınmışlığa ve hukuki varlığa sahiptir.

 

Tüm bu yapısal farklılıklara karşın İYT ve Türk Yahudi Toplumu arasında tam bir dayanışmanın söz konusu olduğunu ifade edebiliriz. 

 

(*)  Yahudiler ve Teslimiyet/Yakup Barokas, Yok hükmünde adlı eserde yer alan makale, say.113)  

   

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Bizi Takip Edin
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square
İLETİŞİM/ליצירת קשר
ADRES/כתובת 
İletişim ve faaliyetler hakkında bilgi almak için

לקבלת מידע אודות פעילויות ההתאחדות

לרישום / אימייל

 

Tel: +972 36582936
Fax: +972 36573894

+972 36582936:טל

   +972 36573894:פקס

turkisrael@gmail.com

Mohrey Sigariyot 7 Bat Yam - Israel

רחוב מוכרי הסיגריות 7 בתים, ישראל

  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon
  • Google Places Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • YouTube Social  Icon